Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, ông Lý Triệu Tinh (giữa)
chụp tại Paris vào ngày 14/7/2014.
Vài tuần trước khi Tòa Trọng tài Quốc tế đưa ra phán quyết về
vụ kiện của Philippines đối với những đòi hỏi về chủ quyền của Trung Quốc ở biển
Đông, một cựu quan chức ngoại giao của Trung Quốc mới đây lên tiếng khẳng định
lập trường của Trung Quốc là không chấp nhận phán quyết của tòa và lên án
Philippines đã không công bằng.
Phát biểu tại Hội châu Á (Asia Society) tại New York vào
sáng ngày 23 tháng 6, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, hiện là Chủ tịch Hiệp
hội Ngoại giao công của Trung Quốc, ông Lý Triệu Tinh nói rằng phát quyết sắp tới
của tòa trọng tài quốc tế về chủ quyền ở biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc
sẽ không làm thay đổi những đòi hỏi và hành động của Trung Quốc trong khu vực.
Ông cũng gọi hành động đưa Trung Quốc ra tòa quốc tế của Philippines là sai luật
và không công bằng:
Chúng tôi sẽ không chấp nhận phán quyết của tòa sẽ không có
bất cứ đòi hỏi chủ quyền hay hành động nào sẽ bị ảnh hưởng bởi phán quyết này.
Lập trường này của Trung Quốc hoàn toàn tuân thủ với luật quốc tế bao gồm cả
UNCLOS.
Hồi năm 2013, căn cứ theo Công ước về luật biển của Liên hiệp
quốc năm 1982 (UNCLOS), Philippines đã nộp đơn lên tòa trọng tài quốc tế yêu cầu
tòa phán quyết về những giải thích liên quan đến đòi hỏi chủ quyền ở biên Đông
của Trung Quốc, nước hiện vẫn khẳng định đến 90% diện tích biển Đông bao gồm
các đảo và bãi đá là thuộc chủ quyền của nước này theo lịch sử. Dự kiến, tòa trọng
tài quốc tế ở the Hague sẽ đưa ra phán quyết trong vài tuần tới.
Trung Quốc đã tham gia vào UNCLOS nhưng ngay từ đầu đã tuyên
bố không tham dự phiên tòa vì từ năm 2006, Trung Quốc đã chọn không chịu những
phán quyết của tòa quốc tế theo UNCLOS.
Lên án Mỹ
Trong bài phát biểu dài khoảng 12 phút trước đông đảo cử tọa
là các nhà báo, các nhà ngoại giao và chuyên gia quốc tế, ông Lý Triệu Tinh khẳng
định Trung Quốc có chủ quyền lịch sử với khu vực biển Đông, bao gồm các đảo và
bãi đá. Ông cũng khẳng định Trung Quốc là nước luôn yêu chuộng hòa bình và vấn
đề biển Đông chỉ trở thành điểm nóng vào khoảng những năm 1970 khi phát hiện những
trữ lượng dầu lớn ở đây khiến các nước như Việt Nam, Philippines đổ quân vào
chiếm đóng các đảo. Ông Lý nói, Trung Quốc đã trở thành nạn nhân lớn nhất ở biển
Đông.
Biển Đông chỉ trở thành vấn đề vào những năm 60 và 70 khi những
mỏ dầu trữ lượng lớn được tìm thấy ở Trường Sa. Sau đó UNCLOS có quy định về
vùng thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế…. sau đó Việt Nam và Philippines đã
có những đòi hỏi về chủ quyền với các đảo ở Trường SA và vùng nước xung quanh.
Họ còn gửi quân đội đến chiếm các đảo, cho xây lấp đảo, triển khai vũ khí và
xây dựng những cơ sở dân sự… ở khía cạnh này, Trung Quốc đã trở thành nạn nhân
lớn nhất của vấn đề biển Đông.
Nhà ngoại giao Trung Quốc khẳng định Trung Quốc theo đuổi
đàm phán hòa bình với các nước có liên quan, nhưng vụ kiện của Philippines là một
hành động vi phạm cam kết giữa hai nước.
Ông Lý cũng không quên lên án Mỹ đã đưa quân đội, tàu chiến
và máy bay đến khu vực biển Đông, dù ông không nêu tên trực tiếp:
Thật đáng tiếc, trong những năm gần đây, một số nước không
thuộc trong khu vực đã cho thấy những quan tâm quá mức vào vấn đề này….
Ông Lý Triệu Tinh nói một số quan chức cho rằng vấn đề tự do
hàng hải và an ninh khu vực đang bị đe dọa nhưng thực chất thì hoàn toàn khác:
Sự thực là biển Đông đã hoàn toàn yên bình và ổn định trong
nhiều thập kỷ qua. Đã không có những xung đột hay đe dọa về tự do hàng hải và
vùng biển này thực chất còn hòa bình hơn nhiều vùng khác trên thế giới. Cho nên
cái gọi là đảm bảo tự do hàng hải ở biển Đông chỉ là cái cớ để một số nước khác
không trong khu vực cố gắng sử dụng để can thiệp vào vấn đề. Điều này không hợp
lý và không có tính xây dựng.
Bắt đầu từ năm ngoái, Hoa Kỳ đã thực hiện chiến dịch tự do
hàng hải ở biển Đông khi cho các tàu chiến
của mình đi gần các đảo nhân tạo mà Trung Quốc cho xây dựng ở khu vực tranh chấp.
Mới đây, Hoa Kỳ cũng gửi 2 hàng không mẫu hạm cùng quân đội đến tham gia huấn
luyện cùng quân đội của Philippine, đồng minh của Mỹ tại Đông Nam Á.
Kể công với Việt Nam
Trong bài phát biểu của mình, ông Lý Triệu Tinh luôn khẳng định
Trung Quốc là nước yêu chuộng hòa bình, tuân thủ các điều luật của Liên hiệp quốc
và vì vậy các nước khác không cần phải lo sợ về vấn đề biển Đông. Ông nhấn mạnh
đây vẫn là đương giao thương lớn nhất có hòa bình trên thế giới.
Trả lời câu hỏi về những hành động tiếp theo mà Trung Quốc sẽ
thực hiện nếu phán quyết của tòa đưa ra có lợi cho Philippines, ông Lý Triệu
Tinh nói:
Dựa trên kinh nghiệm ngoại giao của tôi thì chúng ta nên đợi
kết quả chứ không nên dựa vào giả thuyết. Tôi nghĩ, lập trường của chúng tôi là
rõ ràng. Vụ kiện ra tòa của Philippines là không đúng luật và bất hợp lý. Bất
luận kết quả là gì, phán quyết là gì, Trung Quốc là một nước đồng sáng lập ra
Liên Hiệp Quốc, là nước ký hiệp ước 1945 San Francisco của Liên Hiệp Quốc,
thành viên của UNCLOS, chúng tôi có tất cả mọi lý do để khước từ phán quyết và
công lý đứng về phía chúng tôi.
Ông Lý Triệu Tinh cũng không trả lời trực tiếp vào câu hỏi
liệu Trung Quốc có gây chiến tranh để bảo vệ quyền lợi cốt lõi của mình ở biển
Đông hay không. Thay vào đó ông lên án các nhà báo là không công bằng với Trung
Quốc vì Trung Quốc luôn là nước yêu chuộng hòa bình và là nạn nhân của chiến
tranh. Trả lời phóng viên hỏi câu hỏi này, ông Lý Triệu Tinh nói:
Trung Quốc đã luôn là mục tiêu của một số nhà báo, những người
không tôn trọng công lý. Tôi không muốn thấy ông là một trong những nhà báo đó,
những người áp đặt bất công lên người Trung Quốc yêu chuộng hòa bình.
Khi được một nhà ngoại giao Việt Nam tại New York hỏi về cam
kết của Trung Quốc đối với hòa bình trong khu vực và đảm bảo mọi bên đều thắng
trong vấn đề hợp tác ở biển Đông, ông Lý Triệu Tinh đã kể lể về những sự giúp đỡ
mà Trung Quốc làm đối với Việt Nam trong suốt thời gian chiến tranh Việt Nam
trước năm 1975:
Trung Quốc đã giúp đỡ nước láng giềng Việt Nam. Tôi đã thăm
Việt Nam nhiều lần. Trước 1975, khi nước ông (VN) bị xâm lược, ông có biết bao
nhiêu người lính Trung Quốc đã hy sinh để bảo vệ các ông không? Khổng Tử nói là
người ta không nên quên mình đến từ đâu, ngay cả khi anh đã mạnh hơn thì anh
cũng không nên quên người bạn cũ đã giúp đỡ mình.
Nhà cựu Ngoại giao Trung Quốc kết thúc phần thảo luận về vấn
đề biển Đông với khẳng định hòa bình có thể được duy trì ở biển Đông với cam kết
giải quyết hòa bình các tranh chấp giữa ASEAN và Trung QUốc. Ông cũng không
quên nhấn mạnh điều này cũng phải đi kèm với điều kiện không có sự can thiệp của
nước ngoài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét