Lê Anh Hùng
Năm 1793, đặc sứ Lord Macartney của vua George III nước Anh
đến Bắc Kinh để yết kiến hoàng đế Trung Hoa và đề đạt nguyện vọng thiết lập đại
sứ quán ở đây. Viên đặc sứ mang theo một bộ sưu tập quà tặng từ Anh, một quốc
gia mới bắt tay vào cuộc cách mạng công nghiệp. Tuy nhiên, Hoàng đế Càn Long đã
đáp lại thiện chí của vua George III qua bức thư hồi âm như sau: “Thái độ khiêm
nhường và phục tùng chân thành của ngài là điều rất dễ nhận thấy”, nhưng chúng
tôi lại không có “một nhu cầu nào dù là nhỏ nhất đối với các sản phẩm chế tạo từ
nước ngài.”
Trung Hoa của Càn Long lúc bấy giờ đang ở thời kỳ phát triển
cực thịnh, với một nền kinh tế chiếm tới 1/3 GDP toàn cầu, cùng một vùng lãnh
thổ quốc gia trải rộng tới 11.000.000 km2 (so với 9.600.000 km2) hiện nay. Năm
1799, sáu năm sau ngày đặc sứ Anh đến Bắc Kinh, Càn Long băng hà sau ba năm nhường
ngôi cho con trai và làm thái thượng hoàng. Đây cũng là thời điểm đánh dấu sự
đi xuống của Trung Quốc trong bối cảnh các cường quốc phương Tây, với động lực
mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp, không ngừng phát triển với tốc độ chóng
mặt.
Người Anh trở lại Trung Quốc vào cuối thập niên 1830. Lần
này, họ không mang theo quà tặng cho hoàng đế Trung Hoa nữa. Thay vào đó là tàu
chiến và súng ống, khởi đầu cho một thời kỳ mà người Trung Quốc vẫn gọi “thế kỷ
ô nhục”, kéo dài cho đến đầu thế kỷ 20, trong bối cảnh quốc gia đông dân nhất
thế giới này hết bị phương Tây sâu xé lại đến lượt bị Nhật Bản xâm lăng, giày
xéo.
Tuy nhiên, kiếp nạn khủng khiếp nhất mà người Trung Quốc từng
phải nếm trải lại không phải do ngoại bang mà do chính họ gây ra, khi đất nước
này chìm đắm trong bóng đêm của chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa Mao. Số người bị
sát hại và bị chết đói dưới ách trị vì của vị “Hoàng đế đỏ” Mao Trạch Đông lên
tới con số 70 triệu.
Con sư tử thức giấc
Thế rồi, từ đống đổ nát mà Mao Trạch Đông để lại, Trung Quốc
đã kịp vươn mình trỗi dậy, trở thành cường quốc kinh tế - quân sự số 2 thế giới,
chỉ sau Hoa Kỳ. Theo ước tính, với tốc độ tăng trưởng hiện nay, chỉ trong vòng
10 năm nữa kinh tế Trung Quốc sẽ vượt Mỹ.
Hơn hai thế kỷ trước, Napoleon Bonaparte từng nói: “Trung
Hoa là một con sư tử đang ngủ. Hãy để cho nó ngủ, bởi khi thức giấc, nó sẽ làm
thế giới rung chuyển.” Và ngay từ năm 1939, khi Trung Quốc mới bước vào năm thứ
2 của cuộc kháng chiến chống Nhật Bản kéo dài 8 năm, Mao Trạch Đông đã viết
trong tác phẩm Cách mạng Trung Quốc và Đảng Cộng sản Trung Quốc như sau: “Sau
ngày đánh bại Trung Quốc, các nước đế quốc đã chiếm các nước phụ thuộc của
Trung Quốc: Nhật Bản chiếm Triều Tiên, Đài Loan, Lưu Cầu, quần đảo Bành Hồ và Lữ
Thuận; Anh chiếm Miến Điện, Bhutan, Hương Cảng; Pháp chiếm An Nam…” Năm 1963,
Mao Trạch Đông lại nói với lãnh đạo Việt Nam tại Vũ Hán: “Tôi sẽ làm Chủ tịch
500 triệu bần nông đưa quân xuống Đông Nam Á.”
Sau một thời gian kiên trì áp dụng chiến lược “thao quang dưỡng
hối” do lãnh tụ Đặng Tiểu Bình đề xuất – “bình tĩnh quan sát; lập trường vững
chắc; bình tĩnh đối phó; che giấu khả năng và chờ đợi thời thế; duy trì ẩn
mình; không bao giờ nắm vị trí dẫn đầu” – Trung Quốc không còn thèm che giấu cuồng
vọng bành trướng vốn đã chảy trong huyết quản của họ từ thuở “khai thiên lập địa”,
trong bối cảnh cường quốc số 1 thế giới là Mỹ bị sa lầy trong hai cuộc chiến tại
Iraq và Afghanistan.
Năm 2009, Đô đốc Timothy Keating, tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại
Châu Á, cho biết là một viên tướng Trung Quốc đã đề nghị với ông rằng hai nước
nên chia đôi Thái Bình Dương, Trung Quốc sẽ lo gìn giữ hòa bình từ Hawaii về
phía Tây, để cho Hoa Kỳ lo từ Hawaii sang phía Đông.
Năm 2013, China News Service (CNS), cơ quan truyền thông lớn
thứ hai của Trung Quốc, đã ấn hành tài liệu nhan đề Sáu cuộc chiến Trung Quốc
sẽ tiến hành trong 50 năm tới. Đó là các cuộc chiến (i) thu hồi Đài Loan; (ii)
chiếm các đảo trên Biển Đông; (iii) thu hồi Nam Tây Tạng; (iv) thu hồi quần đảo
Điếu Ngư và Ryukyu; (v) xâm lược Mông Cổ; và (vi) thu hồi lãnh thổ bị Nga chiếm
đóng.
Đến năm 2015, Hoàn Cầu Thời Báo, cơ quan ngôn luận của Đảng
CSTQ, đã lên tiếng đòi Trung Quốc phải chuẩn bị chiến tranh “hất cẳng” Mỹ để trở
thành bá chủ thế giới.
Mới đây nhất, ngày 4/9 vừa qua, Trung Quốc đã gây khó dễ khi
đón tiếp Tổng thống Barack Obama đến Hàng Châu dự hội nghị thượng đỉnh G20, điều
mà các nhà quan sát coi là hành động có tính toán nhằm hạ thấp hình ảnh và vị
thế cường quốc số 1 thế giới của Mỹ.
Tham vọng của Tập Cận Bình
Chỉ vài tuần sau khi tiếp quản ngôi vị Tổng Bí thư Đảng CSTQ
từ người tiền nhiệm Hồ Cẩm Đào, Tập Cận Bình đã đưa ra học thuyết mới về sự trỗi
dậy của Trung Quốc mà ông ta gọi là “giấc mộng Trung Hoa”, kèm theo lời mô tả:
“Sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa là giấc mơ lớn nhất của Trung Quốc”.
Để hiện thực hoá “giấc mộng Trung Hoa” đó, ngay sau khi trở
thành nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc, Tập Cận Bình đã bắt tay vào quá
trình thâu tóm quyền lực. Và chỉ mới qua nửa nhiệm kỳ đầu tiên, ông ta đã được
coi là lãnh tụ Trung Quốc có quyền lực lớn nhất kể từ thời “Hoàng đế đỏ” Mao Trạch
Đông.
Song song với quá trình thâu tóm quyền lực, họ Tập đã tiến
hành cuộc cải cách quân đội triệt để và sâu rộng nhất từ trước đến nay, và Chủ
tịch Trung Quốc được truyền thông nhà nước tung hê như một vị “Tổng tư lệnh” với
quyền uy tuyệt đối – một chức vụ từ trước tới nay chưa hề có. Nhật báo Libération
(Pháp) nhận xét: chống tham nhũng, tăng cường năng lực hải quân và không quân,
ông Tập đặt quân đội trong tư thế sẵn sàng để khống chế khu vực và củng cố quyền
lực bản thân.
Với tham vọng quyền lực cháy bỏng, Tập Cận Bình đương nhiên
sẽ tìm mọi cách để kéo dài thời gian trị vì sau khi đã chễm chệ trên ngôi báu.
Đó chính là lý do khiến dư luận Trung Quốc gần đây chưa hết xôn xao về việc Tập
Cận Bình cân nhắc bãi bỏ chế độ thường uỷ (7 uỷ viên Bộ Chính trị nắm giữ quyền
lực tối cao), mở đường cho việc chuyển sang thể chế tổng thống, lại đến bàn tán
khả năng ông ta sẽ phá vỡ luật bất thành văn để kéo dài nhiệm kỳ hơn 10 năm.
Xem ra “giấc mộng Trung Hoa” không đơn thuần là viễn cảnh mà
họ Tập muốn Trung Quốc hướng tới – ông ta còn quyết tâm hiện thực hoá nó ngay
trong nhiệm kỳ của mình.
Thế cục Mỹ - Trung ở Châu Á - Thái Bình Dương
Trung Quốc đang nuôi tham vọng trở thành cường quốc số 1 ở
Châu Á - Thái Bình Dương trước khi soán ngôi bá chủ thế giới của Hoa Kỳ. Đó là
lý do khiến chính quyền của Tổng thống Obama, ngay từ nhiệm kỳ thứ nhất của
mình, đã triển khai chiến lược “xoay trục” sang khu vực “sân nhà” của Bắc Kinh.
Hiện nay, Hoa Kỳ vẫn chiếm ưu thế vượt trội về quân sự trong
khu vực, nhưng tình hình lại đang thay đổi theo hướng có lợi cho Trung Quốc.
Theo Jeff Smith, giám đốc Chương trình An ninh Châu Á (Asian Security Programs)
tại Hội đồng Chính sách Đối ngoại Mỹ (American Foreign Policy Council), Bắc
Kinh đã tính toán là ngay bây giờ họ không thể ngăn chặn Mỹ hoạt động trong khu
vực, nhưng khi năng lực hải quân của họ tăng lên thì điều đó có thể thay đổi.
“Có nhiều thứ gợi lên rằng một ngày nào đó họ sẽ đủ khả năng hạn chế sự lưu
thông trên biển của quân đội Mỹ và tin rằng họ có thể làm thế. Vì vậy khả năng
về một cuộc đối đầu nào đó là rất thực tế”, Smith nhận định.
Kết cục của cuộc so găng thế kỷ Mỹ - Trung sẽ ảnh hưởng rất
lớn, nếu không muốn nói là quyết định, đến tương lai Việt Nam. Chiến lược hiện
thời của Trung Quốc là chú trọng tăng cường sức mạnh hải quân và không quân, đặc
biệt là tìm cách ngăn chặn các lực lượng hải quân và không quân Hoa Kỳ tiếp cận
khu vực thông qua việc sử dụng một mạng lưới các loại vũ khí chống tiếp cận/chống
xâm nhập (A2/AD), từ đó từng bước đẩy Hoa Kỳ ra khỏi khu vực. Tuy nhiên, như
chính cựu thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu từng nhận định, nếu Hoa Kỳ đánh mất
vị thế vượt trội ở Châu Á - Thái Bình Dương, họ cũng sẽ mất nó trên phạm vi toàn
cầu. Còn Việt Nam lúc đó sẽ trở thành miếng mồi ngon mà các ông chủ Trung Nam Hải
sẽ quyết thôn tính hầu thoả khát khao từ ngàn xưa của họ.
Nhiều người đã liên tưởng Tập Cận Bình với hình ảnh Càn Long
của thế kỷ 21. Điều đó đang khiến Biển Đông nói riêng và Thái Bình Dương nói
chung vốn nổi sóng từ lâu lại càng thêm sôi sục. Việt Nam và Mỹ cần nhau và tìm
đến nhau trong bối cảnh ấy. Tuy nhiên, vấn đề của Việt Nam lại không phải là cuồng
vọng của Bắc Kinh hay tiềm lực và ý chí của Washington, mà nằm ở chỗ lợi ích của
Đảng CSVN ngay từ khi ra đời đã không đồng hành với lợi ích của dân tộc đã sinh
thành ra nó.
Nguồn:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét