Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng muốn chứng tỏ ông cũng thân thiện
với dân Việt Nam không thua gì ông Barack Obama. Obama đi ăn bún chả là gần gũi
với người Hà Nội sao? Ông Trọng cũng mới đi thăm một cửa hàng bán thịt, rất nhiều
thịt chứ không phải chỉ có mấy miếng chả! Ban Tuyên Giáo chọn một tấm hình ông
đưa lên mạng. Ông đứng trước một dẫy thịt treo lủng lẳng, coi phong độ hơn cảnh
Obama cầm chai bia tu ngon lành. Ông chỉ thua Obama trong một chi tiết nhỏ, là
không đứng khoác vai chụp hình với ông bán thịt và mấy khách hàng. Nhưng trông
bộ áo được là ủi thẳng thớm của ông, suốt đằng sau chỉ thấy một cái đuôi các đồng
chí bận đồ lớn mà không có ma nào đang mua thịt, thì người dân phải thông cảm.
Có lẽ anh hàng thịt đứng sau quầy cũng là một đồng chí công an, bữa nay nhận
công tác mới vì không cần đem dùi cui đi đánh bọn dân biểu tình chống Trung Quốc!
Có lẽ ông Nguyễn Phú Trọng chọn đến quầy bán thịt là vì “Chiến
Dịch Chống Thực Phẩm Bẩn” đang tố cáo họ đã tìm ra), chỉ trong vòng ba tháng,
500 vụ bán thực phẩm bẩn (tức là hư, mất vệ sinh, thiu thối. Trong bức hình đưa
lên mạng, ông Trọng đang đưa bàn tay lên như tuyên thệ: “Tôi xin long trọng thề
rằng mấy miếng thịt này chưa ôi!”
Hành động thăm dân của ông Trọng chứng tỏ ông đang thực hiện
lời ông kêu gọi các đảng viên Cộng Sản trong hội nghị công tác dân vận, được tổ
chức ngay sau khi ông Obama rời Việt Nam. Ông dạy các đảng viên rằng vấn đề đầu
tiên cần quan tâm là “chăm lo đời sống, hạnh phúc của nhân dân. Ðây là mục đích
thiêng liêng, là lý tưởng cao quý của đảng, là vấn đề quyết định sự tín nhiệm,
gắn bó của nhân dân đối với đảng.” Bởi vì, ông nhắc lại lời Nguyễn Trãi, “Thuyền
bị lật mới biết sức dân mạnh như sức nước!” Nói được câu đó là Nguyễn Phú Trọng
không thua gì Obama dẫn hai câu thơ Lý Thường Kiệt.
Dân Việt Nam lập tức đem so sánh Nguyễn Phú Trọng với Obama.
Ông Lê Tân đưa bức hình đồng chí Trọng thăm hàng thịt lên trang mạng, lại chú
thích rằng: “Trọng Lú bắt chước Obama hỏi thăm dân tình!” Ông còn viết cả một
bài thơ để diễn tả ý đó. Có thể nói, dư luận dân Việt, nhất là giới trẻ, có phần
thiên lệch. Cảm tình của họ nghiêng hẳn về phía Obama! Dư luận thiên vị cũng vì
hành động của ông Trọng có vẻ khác thường. Khi đi Hà Tĩnh giữa lúc cá chết giạt
vào trắng xóa bờ biển, ông Nguyễn Phú Trọng chỉ tới trò chuyện với ban giám đốc
công ty Formosa mà không thèm quá bộ đi hỏi người dân một câu nào!
Người Việt Nam không thiên vị. Bà con ta đã nhìn thấy một
nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu cường quốc số một thế giới, biểu lộ một
phong cách bình dị, cởi mở, thân thiện một cách tự nhiên, không cần cố gắng
đóng trò. Những người dân Việt Nam từ Hà Nội đến Sài Gòn đã đứng đón ông từ sân
bay trở về và tiễn ông đi. Hàng trăm ngàn người Sài Gòn tự nguyện xếp hàng, cầm
cờ Mỹ, mang băng rôn tự viết tay, treo hình ảnh chào Obama. “Họ đón ông như đón
một người thân đi xa trở về,” blogger Nguyễn Quang Chơn viết, và tự hỏi: “Ôi
bao giờ trên đất nước tôi xuất hiện một người lãnh đạo có nhân cách, có văn
hóa, có tài, có tình, như ông?”
Bao giờ nước Việt Nam có những người lãnh đạo như vậy? Có phải
vì trong 90 triệu dân không có ai đủ thông minh, thích giản dị, thương yêu mọi
người như Barack Obama hay không?
Nghĩ như vậy là oan cho dân tộc Việt Nam! Nước ta có hàng
triệu người tài cán và tử tế không kém gì ông tổng thống Mỹ bây giờ. Nhưng họ
không có cơ hội. Những người trong đảng Cộng Sản ngoi lên được cái ghế lãnh đạo
thì không hề tập lối sống như các ứng cử viên tổng thống hay đại biểu Quốc Hội ở
một nước dân chủ. Bởi vì họ cũng không có cơ hội “tập huấn” phong cách đó.
Ông Barack Obama là sản phẩm của một xã hội quen sống trong
tự do dân chủ. Ông đã ngoi lên bằng những công việc phục vụ cộng đồng, đi quét nhà
trong những xóm nghèo, đi bưng com mời những người đói. Khi muốn thành nghị sĩ,
ông đã phải chinh phục lòng tin và tình thương của hàng triệu cử tri. Ðời sống
chính trị một nước tự do bắt buộc các ứng cử viên phải tập lối sống gần gũi với
người dân.
Cho nên người Việt Nam được thấy một vị tổng thống Mỹ biết
đùa cợt, biết tỏ ra kính trọng người đối diện dù đó là một sinh viên hay một bà
chủ quán bún chả. Ngay cả khi đứng trên bục đọc diễn văn, một bài diễn văn mở đầu
một chuyến công du, Obama vẫn biểu lộ phong thái đó. Ông Vũ Tú Thành, một cựu
nhân viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam nhận xét: “Ông ta có khả năng tiếp cận với từng
người một trong một gian phòng 2,000 người - tuyệt vời!... Nhiều người Việt Nam
đang khát khao muốn nhìn thấy cảnh đó... Có một niềm ngưỡng mộ giống như trong
tín ngưỡng.” Trong tín ngưỡng, khi người ta tin một người là tốt, là đáng kính
trọng, người ta ngẩng lên nhìn (ngưỡng) với tình yêu không ngần ngại (mộ).
Nhắc đến chuyện tôn giáo. Dù nhiều người chỉ trích việc đưa
ông Obama tới ngôi chùa mang mầu sắc đạo giáo gốc Trung Hoa, một Phật tử vẫn
nêu lên trên mạng hình ảnh một Obama “khi vào chánh điện lễ Phật, ông đã tự cúi
mình xuống cởi bỏ giày!” Người chú ý đến cử chỉ bình thường đó còn viết một bài
“kệ tán thán” để khuyên mọi người noi theo: “Lành thay tổng thống Mỹ - Cởi giày
vào chánh điện - Chấp tay kính lễ Phật - Với thân tâm thanh tịnh.” Tại sao vị
Phật tử này nghĩ rằng ông Obama, một tín hữu Tin Lành, trong lúc chắp tay vái
bàn thờ Phật cũng đang sống “Thân tâm thanh tịnh?”
Yêu nên tốt, ghét nên xấu. Chỉ một tâm lý tín ngưỡng mới đưa
tới cách nhìn chủ quan như thế. Nêu lên thái độ của vị Phật tử trên, để chúng
ta thấy ông Obama đã chạm tới được những trái tim của bao nhiêu người Việt Nam!
Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, người bưng bún chả cho ông Obama ăn
trong quán, nói với nhà báo ngoại quốc: “Tôi mong muốn có một người lãnh đạo giống
ông ta.” Muốn nước mình có một người lãnh đạo giống ông ta! Câu nói đơn sơ, buột
ra cửa miệng của một phụ nữ 24 tuổi khiến mọi người phải so sánh Obama với các
lãnh tụ Cộng Sản vẫn đưa mặt lên truyền hình mỗi ngày. Người ta nhìn thấy trong
đoạn phim cảnh Obama và Trần Ðại Quang cùng đứng trả lời các nhà báo. Obama thoải
mái nhìn thẳng vào mắt mỗi phóng viên đặt câu hỏi. Còn Trần Ðại Quang đứng trơ
cứng như cây gỗ khô, khi trả lời mắt thì vẫn nhìn đâu đâu!
Trong cuộc gặp gỡ giữa ông Obama và giới trẻ ở Sài Gòn, chỉ
vài tiếng đồng hồ, các bạn trẻ được thấy một “phong thái” Obama hiển hiện. Chắc
họ không ngờ con người một tổng thống nước Mỹ lại bình dị, gần gũi như vậy. Khi
một nữ sinh viên cho biết đang học tại tiểu bang Montana, ông Obama hỏi thăm thời
tiết lạnh ở đó, “Cháu tới Montana vào Tháng Giêng không? Montana đẹp tuyệt, có
những ngọn núi rất cao. Thế cháu có tập câu cá không? Có à? Còn tập cưỡi bè trôi
trên thác, suối nữa? Cháu thật tuyệt!”
Những câu đối đáp này không nhà chính trị nào có thể sắp đặt
trước, không ai có thể soạn ra và viết sẵn, chỉ cần đọc lại. Khi một ông tổng
thống đứng trước hai ngàn người trẻ tuổi, sẵn sàng ứng khẩu giải đáp bất cứ câu
hỏi nào, người ta thấy một người lãnh đạo có bản lĩnh, hiểu biết rộng đủ mọi đề
tài, trong lòng thành thật không có ý lòe ai, cũng không sợ ai hơn mình, cho
nên đủ tự tin đối đáp trong mọi hoàn cảnh. Khác hẳn những ông thủ tướng hay chủ
tịch nước khi ra nước ngoài lúc nào cũng chỉ biết mở bài diễn văn viết sẵn ra
đánh vần từng chữ!
Nhưng trong đoạn đối thoại với cô sinh viên Ðại Học Montana,
ông Obama còn cho thấy khuynh hướng tự nhiên là chú trọng đến cá nhân người đối
diện. Ông không hỏi cô học môn gì, có hấp thụ được những hiểu biết mới mẻ hay
không, có thích chế độ, xã hội nước Mỹ hay không. Ông hỏi cảm tưởng cô về khí hậu,
về phong cảnh, về trò giải trí! Ðó là cách giao tiếp của một con người với một
con người.
Cho nên giới trẻ Sài Gòn đã nhìn thấy trước mặt họ một người
có thể ngồi uống bia và trò chuyện bên vỉa hè với mình. Một người “chơi được!”
Nhiều họa sĩ đã vẽ chân dung ông Obama đưa lên mạng. Coi những bức vẽ này, ta
thấy nhiều hình vẽ ông mỉm cười, có lúc trầm ngâm hay nghiêm nghị. Nhưng họa sĩ
sinh viên Thịnh Thánh Thiện ở Quảng Nam đã vẽ một Obama đang nháy mắt, trều môi
làm hề. Lê Công Duy Tính ở Gia Lai vẽ Obama đang nhỏ lệ. Những cách nhìn tinh
nghịch, đùa cợt này biểu lộ tình thân, cho thấy người họa sĩ cảm thấy gần gũi
nhân vật mình vẽ, có thể cười đùa, trêu chọc được.
Phong cách ứng xử của Obama không có một ban tuyên giáo nào
tạo ra được. Ông ta chinh phục được lòng người, chinh phục những cử tri Mỹ khi
ông tranh cử. Ðã quen rồi, năm nay qua Việt Nam ông lại chiếm được trái tim ái
mộ của bao nhiêu người mà ông không bao giờ cần lá phiếu.
Tất cả chỉ vì Obama là sản phẩm của một xã hội tự do dân chủ.
Ở đó, những người làm chính trị phải đi xin từng lá phiếu của dân. Lên cầm quyền
thì phải làm sao cho dân đừng “chửi.” Họ không cần một đàn công an văn hóa sủa
hàng ngày ca tụng họ, cũng không cần bịt mồm bịt miệng những người bất đồng
chính kiến. Mà ai muốn bịt miệng người khác cũng không được!
Ông Nguyễn Phú Trọng có thể bắt chước ông Obama được hay
không? Muốn tạo được một phong thái bình dị, thành thật và cung kính, ông Trọng
phải bắt đầu lại cuộc đời chính trị của mình. Phải xin phiếu của dân, phải
chinh phục trái tim và đầu óc của hàng triệu người bằng hành động. Nhưng trên hết,
phải tự thay đổi bản thân mình, biết đặt của khát vọng của người dân và giá trị
con người lên trên quyền lợi phe đảng mình. Những người lãnh đạo muốn tập lối sống
như vậy thì nước Việt Nam phải sống tự do dân chủ.
Thay đổi này chắc khó lắm, ông Nguyễn Phú Trọng chắc không đủ
thời giờ. Nhưng ông có thể giúp cho các nhà lãnh đạo tương lai của nước ta tập
lối sống đó. Trong một thế hệ, nước Việt Nam sẽ có những người lãnh đạo với
phong cách đáng mến không thua ông Obama!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét