Trong quá trình đầu tư của Formosa Hà Tĩnh tại Vũng Áng, nhà
đầu tư Formosa đã nhận được những ưu đãi vô cùng lớn từ nhà nước Việt nam. Đó
là thủ tục cấp giấy phép đầu tư nhanh nhất, với các chính sách hỗ trợ ở mức cao
nhất, thậm chí vượt khung quy định, đây là điều chưa từng có trong tiền lệ. Dư
luận xã hội đã phải đặt câu hỏi: vì sao nhà nước Việt nam lại dành cho nhà đầu
tư Đài Loan những ưu đãi đặc biệt như vậy và nhằm mục đích gì?
Cũng như việc Chính phủ Việt Nam đã vội vã chấp nhận lời xin
lỗi và đồng ý nhận số tiền 500 triệu USD từ thủ phạm trong khi chưa điều tra,
thống kê đầy đủ các thiệt hại, cũng như không khởi tố vụ án hủy hoại môi trường
nghiêm trọng này là một sự vội vàng rất đáng ngờ. Đó là những dấu hiệu cho thấy
có sự cấu kết, thông đồng giữa đại diện nhà nước ở mọi cấp, mọi ngành đối với
Formosa Hà tĩnh và đây là các hành vi có tổ chức, thực hiện theo một chính sách
cụ thể để phục vụ cho lợi ích của nhà đầu tư Formosa.
Một thảm họa được báo trước
Từ lâu, các chuyên gia và các tướng lĩnh quân đội đã cảnh
báo rằng, khu vực Vũng Áng là một ví trí chiến lược nhạy cảm về an ninh quốc
gia, nằm đối diện và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc chỉ khoảng vài trăm km. Về
phía tây, từ cảng Vũng Áng đi qua Lào chỉ có 50km, đây là khu vực có con đường
chiến lược do Trung Quốc xây dựng, nếu có việc kết nối con đường này với Vũng
Áng và căn cứ quân sự Tam Á trên đảo Hải nam là điều hết sức nguy hiểm. Tuy
nhiên không hiểu vì sao Formosa Hà tĩnh vẫn được phía Việt nam chấp thuận cho phép
đầu tư tại đây.
Không chỉ như nhận định của tác giả Nguyễn Quang Dy khi cho
rằng "Hầu hết các nhà khoa học và giới nghiên cứu (trong và ngoài nước) đều
cho rằng dự án Formosa “lợi bất cập hại”, và là một “tử huyệt” của Việt Nam. Nó
không những gây ra một thảm họa môi trường lớn, mà còn có thể gây ra một thảm họa
lớn về an ninh quốc phòng. Nó đang làm cho kinh tế suy thoái nhanh hơn, và làm
cho chính trị phân hóa mạnh hơn, trong khi lỗ hổng về an ninh và quốc phòng
ngày càng lớn và nguy hiểm hơn.".
Theo PGS.TS Ngô Trí Long - Nguyên Viện trưởng Viện quản lý
giá, Bộ Tài chính đã có nhận xét về việc đầu tư của nhà thầu Trung Quốc: “Đầu
tư trực tiếp và gián tiếp của TQ vào VN
không nhiều, đặc biệt, họ hay đưa công nghệ lạc hậu vào VN. Thường thường
họ bỏ thầu giá thấp, mà VN trong giai đoạn
đầu lại chủ yếu coi trọng về giá, hơn nữa thủ đoạn của TQ làm ăn, theo cách hối
lộ, mua chuộc “có nghề” của họ. Thường thường tiền lệ của nhà thầu TQ đối với
VN là: bỏ giá thấp, thi công chậm trễ, kéo dài, rồi yêu cầu đội vốn lên, đưa
công nghệ lạc hậu vào, đưa lao động phổ thông vào nhiều, gây bất lợi cho VN.”.
Nếu biết thủ đoạn trong kinh doanh của người Trung quốc luôn
dùng thủ đoạn hối lộ để đạt được điều họ muốn và đây là điều quan chức Việt nam
rất thích. Thì câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao Chính phủ Việt nam lựa chọn các
dự án đấu tư từ phía Trung Quốc với tỷ lệ rất cao, cho dù về giá cả không rẻ
hơn; công nghệ thì lạc hậu và đặc biệt là có ảnh hưởng rất lớn đến môi trường?
Sẽ là, khoản lại quả - "hoa hồng %" bằng tiền hoặc hiện vật rất hậu
hĩnh, có thể lên đến 30%.
Ưu đãi quá mức...
Dự án Formosa Hà Tĩnh là một dự án quy mô ban đầu là 7,8 tỉ
USD, với diện tích sử dụng mặt biển và mặt đất lên tới 3.300ha. Việc cấp phép đầu
tư và hoàn thiện các thủ tục phê duyệt nhanh tới mức đáng ngờ, thậm chí các cơ
quan nhà nước còn quên việc thẩm định thiết kế xây dựng, với báo cáo đánh giá
tác động môi trường rất sơ sài, như Bộ Khoa học Công nghệ đã thừa nhận. Các thủ
tục hành chính của các cơ quan nhà nước Việt nam trong việc cấp phép cho
Formosa Hà tĩnh, một dự án đầu tư lớn đạt tốc độ siêu tốc chưa từng thấy, toàn
bộ dự án này hoàn tất thủ tục chỉ vỏn vẹn 5 tháng và 16 ngày. Đây là điều khó
có thể tưởng tượng nổi. Cụ thể, ngày 14/1/2008, UBND tỉnh Hà Tĩnh có văn bản gửi
Chính phủ xin chủ trương đầu tư Dự Án khu Kinh tế Vũng Áng. Sau đó chỉ 1 tháng
20 ngày (ngày 4/3/2008), chủ trương đó đã nhanh chóng được chấp thuận về mặt chủ
trương. Ngày 21/5/2008, hồ sơ cấp phép
đã được hoàn thiện chóng mặt và chỉ vài ngày sau đã được các bộ ngành
chuẩn thuận 100%. Đến ngày 12/6/2008, Formosa nhận được giấy chứng nhận đầu tư.
Nhưng theo đánh giá thì quá trình cấp phép đầu tư của Formosa Hà Tĩnh sai quy định
ngay từ đầu.
Không chỉ thế, Formosa Hà Tĩnh đã nhận được những ưu đãi vô
cùng lớn từ Chính phủ Việt Nam. Cụ thể Formosa Hà Tĩnh được lãnh đạo tỉnh Hà
Tĩnh “phá lệ” cho thuê một diện tích hơn 3.300 ha với thời hạn lên tới 70 năm
cho dù quy định chỉ cho phép cho thuê tối đa 50 năm, và còn được miễn tiền thuê
đất 15 năm với tổng tiền tương đương hơn 96,22 tỷ đồng. Không chỉ có thế,
Formosa Hà tĩnh còn nhận hàng loạt ưu
đãi đặc biệt về thuế, cụ thể: Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu
đi vào sản xuất; giảm 50% thuế trong 9 năm tiếp theo; và chỉ phải đóng thuế thu
nhập 10% trong 50 năm còn lại (trong khi các doanh nghiệp trong nước phải đóng ở
mức 22%); trong trường hợp nếu lỗ thì Formosa được chuyển lỗ sang các năm tiếp
theo; giảm 50% thuế thu nhập cá nhân; miễn thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị tài
sản cố định; miễn thuế thu nhập trong bốn năm và giảm 50% số thuế phải nộp
trong 9 năm tiếp theo.... Về vốn kinh doanh thì Dự án Formosa được nâng mức cấp
tín dụng lên 4 lần vốn tự có và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chấp thuận cấp cho Hà
Tĩnh gần 300 tỷ đồng từ ngân sách trung ương để hỗ trợ dự án xây nhà ở cho công
nhân Trung Quốc tại dự án Formosa Hà Tĩnh.
Mới đây ngày 11/7/2016, phát biểu tại phiên họp của Ủy ban
Thường vụ Quốc hội Đại tướng Đỗ Bá Tỵ phó Chủ tịch Quốc hội đã cảnh báo rằng “vụ
việc Formosa còn là vấn đề tiềm ẩn lâu dài…không chỉ đơn giản về kinh tế mà còn
gắn với quốc phòng an ninh…” và Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội - ông Hà Ngọc
Chiến tiết lộ “Dự án được cấp phép tới 70 năm trên một diện tích rất lớn, ở địa
bàn rất nhạy cảm. Hiện nay chúng ta thấy gần như Formosa do Trung Quốc điều
hành là chính. Cần làm rõ các nguyên nhân chủ quan của chúng ta để có giải pháp
khắc phục.”
... đến đồng lõa
Trước các diễn biến trong vấn đề của Formosa Hà tĩnh, được
báo chí nhà nước đăng tải đã cho thấy quan chức các cấp từ trung ương đến địa
phương đã giúp đỡ, nhân nhượng thậm chí còn hợp tác với Formosa Hà tĩnh, bất chấp
pháp luật là tình trạng phổ biến. Điển hình như việc, Sở TN&MT tỉnh Hà tĩnh
theo dõi chất lượng nước xả thải của nhà máy thép Formosa dựa trên hợp đồng
kinh tế với Formosa 3 tháng/ lần... và mẫu
nước thì do phía nhà máy thép Formosa chủ động cung cấp. Hay việc chậm công bố
kết quả điều tra nguyên nhân và thủ phạm dẫn đến sự cố ô nhiễm biển miền Trung
cũng chịu ảnh hưởng của việc này.
Nhưng nếu biết một sự thật là, Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc
- MCC là nhà thầu chính của các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho
Formosa Hà Tĩnh. Theo các nhà quan sát, sự chậm trễ công bố kết quả của thảm họa
môi trường biển thì vấn đề MCC là nguyên nhân mấu chốt, là điều khiến nhà nước
Việt Nam đã hết sức lúng túng và việc mất thời gian tới gần 3 tháng là để Chính
phủ có thể mặc cả với Formosa Hà tĩnh để đi đến những mặc cả có lợi cho nhà đầu
tư Formosa.
Việc một số cá nhân và đơn vị ở Hà tĩnh đã tiếp tay cho
Formosa Hà tĩnh trong việc tẩu tán chất thải và được lén lút chôn các chất thải
có nguy cơ gây nhiễm độc cho môi trường là một ví dụ điển hình. Và ngay sau khi
vụ việc này bị phát hiện thì, các lãnh đạo Hà tĩnh chống chế và không hiểu vì
lý do gì họ đã lệnh cho xả nước ồ ạt tại các đập thượng nguồn ở Vũng Áng. Điều
này đã khiến cho dư luận nghi vấn rằng, nhằm xóa dấu vết việc chôn lấp chất thải
công ty Formosa trái phép, cho dù mức nước ở các đập vẫn trong mức an toàn.
Các vụ việc đổ trộm các chất xả thải từ Formosa Hà tĩnh đã
diễn ra từ khoảng tháng 4-5/2015 rất nhiều
lần, song chỉ có dân chúng phát hiện và kiến nghị xử lý, nhưng chính quyền Hà
tĩnh thì hoàn toán không biết. Việc Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân đã nổi
xung dọa thu thẻ nhà báo của phóng viên báo Người đưa tin viết về vụ Formosa bị
phát hiện chôn rác thải khi nói rằng “Anh chỉ đạo Tổng Cục Môi trường có công
văn, Sở TN&MT xác minh làm rõ, nếu không đúng lấy thẻ của thằng nhà báo đó
lại” phải chăng là sự thể hiện động cơ che chắn và đồng lõa với Formosa Hà
tĩnh?
Không phải vô cớ mà ông Chu Xuân Phàm người đại diện cho
Formosa tại Hà Nội đã không ngần ngại khi tuyên bố thẳng với báo chí rằng,
"Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ
tướng cũng không giải quyết được…". Vậy mà khi phóng viên Lan Anh người thực
hiện cuộc phỏng vấn này, khi có đưa đoạn clip phỏng vấn ông Chu Xuân Phàm, thì
ông Phan Tân Linh, Giám đốc Sở TTTT Hà Tĩnh hành xử ngược lại với sự phẫn nộ của
dư luận. Theo nhà báo Lan Anh cho biết thì Giám đốc Sở TTTT Hà Tĩnh đã có công
văn gửi Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ TTTT, Vụ Báo Chí – Ban Tuyên giáo Trung
Ương, Cục Báo chí Thanh tra Bộ Thông tin truyền thông, Ban Giám đốc Đài tiếng
Nói VN… đề nghị xử lý việc đăng phát nội
dung liên quan đến phỏng vấn này.
Và vô trách nhiệm
Thay vì nhà nước cần công bố sớm nguyên nhân và thủ phạm để
có các đối sách phù hợp, nhằm ngăn chặn hậu quả của sự cố môi trường này và trấn
an người dân, thì phải sau gần 90 ngày Chính phủ Việt nam mới hoàn tất việc đó.
Dù rằng, ngay từ đầu các nhà khoa học thống nhất rằng, cá chết hàng loạt bởi ngộ
độc hóa chất và ngày 30/4/2016, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường Trần Hồng
Hà đã chính thức yêu cầu Formosa phải dở bỏ ống xả thải ra biển của nhà máy luyện
thép Formosa. Theo Phó GS-TS Nguyễn Tác An nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học
đã khẳng định với báo chí rằng: "Cá chết là thảm họa môi trường, không nên
để lâu nữa. Những chứng cứ khoa học đã có thể kết luận được nguyên nhân rồi. Vì
hôm 20/4/2016 những kết quả ấy đã được phân tích, được hình thành báo
cáo.".
Không những thế, các quan chức của chính quyền bất chấp hậu
quả đã trấn an dân chúng không chỉ bằng kêu gọi người dân hãy ăn cá và tắm biển
như bình thường, mà họ còn tự làm gương bằng cách ăn cá và tắm biển rồi chụp ảnh
để tuyên truyền. Trong lúc một thực tế đang diễn ra tại thời điểm đó là, những
thợ lặn của khu công nghiệp Vũng Áng đã bị nhiễm độc do lặn trong thời gian biển
bị ô nhiễm. Sau đó kết quả khám tổng quát sức khỏe của họ đã bị bệnh viện TƯ Huế
giữ lại, trong số đó có một người là ông Lê Văn Ngày quê ở Nha trang đã tử
vong. Nhưng rất may, đa số người dân không tin nhà nước, họ đã không nghe lãnh
đạo chính quyền "xúi dại".
Trong cuộc họp báo công bố nguyên nhân và thủ phạm gây ra hiện
tượng cá chết ở biển miền Trung ngày 30/6/2016, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho rằng,
việc đưa vụ án ra khởi tố hay không thì Chính phủ Việt Nam sẽ cân nhắc và còn
kêu gọi nhân dân có thái độ khoan hồng đối với Formosa. Đây là dấu hiệu mà dư
luận đánh giá rằng, nhà nước Việt nam sẽ xử lý Formosa theo lối “phạt cho tồn tại”,
là cách xử lý được áp dụng đối với các công trình trái phép sau khi đã đút tiền
hối lộ.
Điều đó đã khiến cho dư luận xã hội vô cùng bức xúc và họ
cho rằng điều đó thể hiện sự vô trách nhiệm của chính quyền. Có nhiều người còn
thấy rằng, lãnh đạo nhà nước Việt nam đã và đang đang đứng cùng bên với kẻ thủ
phạm - Formosa Hà tĩnh và họ đang đi ngược với quyền lợi của toàn thể nhân dân.
Phải cảm ơn Formosa
Sự cố biển nhiễm độc trên diện rộng ở 4 tỉnh Bắc Trung bộ do
Formosa Hà Tĩnh gây ra, thực sự là thảm họa đối với Việt nam. Thảm họa này đã
làm ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng triệu người ở miền Trung bộ; huỷ diệt sinh
thái và môi trường biển; làm tê liệt các hoạt động kinh doanh du lịch. Đó là
chưa kể đến vấn đề sức khoẻ và các hệ qủa có thể kéo dài đến 70 năm do tình trạng
ô nhiễm biển đã gây ra. Quan trọng hơn, việc ngư dân bỏ biển sẽ ảnh hưởng lớn đến
việc bảo vệ chủ quyền trên Biển Đông của Việt nam. Về thiệt hại kinh tế, theo
tính toán của các nhà khoa học thì, chi phí để khắc phục toàn diện các hậu quả
do sự cố này có thể lên tới 1.000 tỷ USD. Song đây cũng đã trở thành việc đã rồi.
Tuy nhiên, thảm họa môi trường biển miền Trung vừa qua đã
phơi bầy toàn bộ những sự thật phũ phàng trong việc quản trị đất nước của Đảng
CSVN trong thời gian qua. Đó là tình trạng chính quyền nhà nước và cán bộ lãnh
đạo ở mọi cấp vô trách nhiệm đối với đất nước cũng như dân chúng. Họ đang điều
hành quốc gia theo lối "sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi". Đó là hậu
quả của một thể chế chính trị độc đảng như Việt nam hiện nay, khi cơ chế kiểm
soát và điều chỉnh quyền lực đã bị tê liệt và vô hiệu hóa. Vì lợi nhuận và lợi
ích của cá nhân, người ta đã bất chấp tất cả, kể cả cuộc sống của dân chúng và
tương lai của dân tộc này. Vì thế chúng ta phải cảm ơn Formosa, nhờ qua đó
chúng ta mới biết được thực trạng của đất nước.
Không phải tự nhiên mà báo Petrotimes của nhà nước Việt nam
đã có bài viết "Đích thị là 'Việt gian'!", và chỉ những kẻ liên quan
đến sự cố môi trường này. Chúng ta cần phải đặt câu hỏi, Đảng CSVN một đảng cầm
quyền duy nhất ở Việt Nam với các thành viên có ý thức như thế, thì còn xứng
đáng để tiếp tục duy trì Điều 4 của Hiến pháp nữa hay không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét