Ảnh tư liệu - Những chiếc thuyền đánh cá ở đảo Lý Sơn, Quảng
Ngãi, Việt Nam.
Trong chuyến đi công tác dài ngày vào đầu tháng 7, nhiều lúc
ngồi tại sân bay chờ một chuyến bay hay ngồi trong quán ăn trên đất khách quê
người, tôi thường được xem một đoạn tin tức hay đọc một mẩu báo đề cập đến một
vấn đề nóng: xung đột biển Đông. Khi tôi quay trở lại Việt Nam, đó cũng là lúc
tòa án trọng tài thường trực (PCA) công bố phán quyết bác bỏ quyền kiểm soát của
Trung Quốc đối với biển Đông. Phiên tòa đó được thiết lập theo đơn kiện Trung
Quốc của nước bạn Philippines. Hiển nhiên, đó là một phán quyết đúng đắn và được
quốc tế ủng hộ. Đối với Việt Nam, một đất nước nằm trong khu vực có tranh chấp
chủ quyền, đây chắc chắn cũng là một tin vui.
Philippines đã đệ đơn kiện Trung Quốc trước tòa án PCA từ đầu
năm 2013 khi Trung Quốc tự cho mình quyền xâm nhập bãi đá cạn Scarborough vốn
được Philippines xem là thuộc chủ quyền của mình. Mặc dù Trung Quốc liên tục phản
đối dữ dội về việc đưa tranh chấp biển Đông ra tòa án quốc tế, Philippines cũng
có những hành động đáp trả hết sức quyết liệt, kể cả huy động các nhà nghiên cứu
khảo cổ học và sử học, dùng bản đồ cổ để phản bác các lập luận của Trung Quốc
khi nước này cho rằng đường 9 đoạn thuộc về mình từ thời xa xưa. Thậm chí,
trong thời gian khởi kiện, Philippines cũng cho ngừng mọi kế hoạch xây dựng các
công trình trên biển Đông vì, theo lời bộ trưởng Quốc phòng nước này, “muốn duy
trì uy tín đạo đức trong tranh chấp lãnh thổ”.
Trên các thông tin tôi xem và đọc được, tôi thường thấy báo
chí quốc tế khen ngợi Philippines và luôn nói đến biển Đông như một “sân chơi”
đầy kịch tính giữa Bắc Kinh và Manila. Còn Việt Nam, ngay từ đầu đã đứng ngoài
“cuộc chơi” ấy. Tôi dám chắc trong số những người Việt đang hoan nghênh tin vui
đến từ tòa án quốc tế vào ngày 12/7 vừa qua, có hơn phân nửa chưa biết được
phiên tòa ấy đã diễn ra trong thời gian bao lâu và đã vấp phải nhiều khó khăn
như thế nào. Tất cả những gì họ làm là những lời hô sáo rỗng “Hoàng Sa, Trường
Sa là của Việt Nam.” Rất tiếc, dẫu đây là một phiên tòa về vấn đề biển Đông,
nhưng là cuộc tranh chấp rõ ràng chỉ diễn ra giữa Philippines và Trung Quốc. Kết
luận của tòa án PCA có lợi cho Philippines và những khu vực mà quốc gia này
tuyên bố có chủ quyền. Giữa họ có một công ước UNCLOS đã được phê chuẩn và đồng
ý từ 2 phía về quy định các vùng lãnh hải, thềm lục địa, hải đảo, cồn cát, bãi
cạn… trong khu vực biển Đông. Đi kèm với định nghĩa về các vùng đặc quyền kinh tế
còn có những chi tiết rất phức tạp khác liên quan đến thủ tục tài phán. Tuy
nhiên, công ước UNCLOS cho phép một quốc gia được thực thi chủ quyền của mình
trong phạm vi 12 hải lý tính từ đường cơ sở. Trung Quốc đã vi phạm công ước
này, và Philippines có quyền đi kiện.
Còn về phía Việt Nam, chúng ta có hiệp ước gì với Trung Quốc,
ngoài “16 chữ vàng”? Xung đột biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc đã diễn ra
hơn 3 thập kỷ. Với một lời tuyên bố vô căn cứ, Trung Quốc đã ngang ngược đi lại
trên lãnh thổ Việt Nam, trắng trợn đe dọa chính phủ Việt Nam, và tệ hại hơn nữa,
Trung Quốc bắn giết người dân Việt Nam. Gần đây tôi có theo dõi một cuộc phỏng
vấn kéo dài 2 tiếng đồng hồ trên kênh truyền hình quốc tế CCTV của Trung Quốc đề
cập riêng về vấn đề biển Đông. Chương trình có sự tham dự của nhiều sinh viên
trẻ, nói tiếng Anh rất thành thạo, luôn mồm ca ngợi Đảng Cộng sản Trung Hoa với
những đường lối đúng đắn. Chưa hết, họ còn đưa những nhân vật “có vẻ” có nhiều
quyền lực như cựu bộ trưởng bộ Quốc phòng Malaysia bàn luận về vấn đề này, cũng
như một vài người phương tây phản đối sự can thiệp của Mỹ trong vấn đề biển
Đông. Đây là một chương trình rất hấp dẫn và thuyết phục, nhưng đồng thời nó
càng tô đậm sự táo tợn và dối trá của Bắc Kinh. Sự dối trá ấy sẽ càng có hiệu
quả nếu Philippines là một đất nước nhu nhược và hèn nhát.
Phán quyết của Tòa án quốc tế PCA là một động lực thúc đẩy
Việt Nam trong việc thể hiện chủ quyền. Chúng ta cần phải hiểu rõ rằng, niềm
vui ngày hôm nay là sự góp vui cho nước bạn và là niềm tin vào công lý và lẽ phải
đến từ tòa án quốc tế. Việc tòa án PCA bác bỏ đường 9 đoạn của Trung Quốc hiện
đang tạo điều kiện cho Việt Nam cất cao tiếng nói trong các cuộc đàm phán quốc
tế. Có lẽ không còn lý do gì đề chính phủ tiếp tục đàn áp các phong trào tranh
đấu âm ỉ từ trước đến nay về vấn đề biển đảo nữa mà thay vào đó, nên cùng đứng
về phía người dân để có một bước đi khôn ngoan hơn. Chúng ta đã chờ đợi quá lâu
cho một cuộc đấu tranh đúng nghĩa, một phần Trường Sa đã mất, biết bao ngư dân
ra khơi đã không trở về, cũng như nhiều người lính hải quân đã hy sinh vô
nghĩa. Nếu không là bây giờ, thì là bao giờ?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét