Người Việt
Tăng tuổi nghỉ hưu sẽ khiến công khố thiếu hụt trầm trọng
hơn. (Hình: Thanh Niên)
VIỆT NAM – Bộ Lao Động-Thương Binh-Xã Hội Việt Nam đã đề nghị
tăng tuổi hưu đối với nam giới từ 60 lên 62 đối với nam giới và từ 55 lên 60 đối
với nữ giới. Đề nghị này vốn đã được Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam lập đi, lập
lại trong vài năm gần đây.
Giống như nhiều quốc gia khác, tại Việt Nam, Bảo Hiểm Xã Hội
là một kênh nhận đóng góp từ các nơi sử dụng nhân lực và cá nhân đang đi làm rồi
chi trợ cấp nhằm hỗ trợ cho những người thất nghiệp, hưu trí,…
Do hàng loạt sai lầm trong việc hoạch định chính sách lao động
và an sinh xã hội (cho nghỉ hưu quá sớm, mức đóng góp quá thấp trong khi lương
hưu trả cho các viên chức của hệ thống công quyền và sĩ quan của lực lượng vũ
trang quá cao, cho chính quyền Việt Nam vay đến 5% tổng nợ quốc gia và bị nợ đến
nay chưa trả,…), người ta dự đoán, bốn năm nữa, Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam bắt
đầu thâm thủng và đến 2037 sẽ “vỡ!”
Để tránh thảm trạng này, Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam đề ra hai
giải pháp chính, một là nâng tuổi nghỉ hưu lên và hai là tăng mức nộp bảo hiểm
xã hội,… Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia, cả hai giải pháp đều bất ổn.
Cho dù phải có giải pháp nhằm bảo vệ và duy trì Quỹ Bảo Hiểm
Xã Hội Việt Nam nhưng các chuyên gia cảnh cáo, việc nâng tuổi nghỉ hưu trong bối
cảnh tỉ lệ thanh niên thất nghiệp càng ngày càng cao sẽ khiến khả năng thanh
niên tìm được việc làm giảm nhiều hơn. Mặt khác, nâng mức nộp bảo hiểm xã hội sẽ
đẩy các doanh nghiệp đến chỗ phải cho nghỉ việc hàng loạt để chi phí không
tăng, khả năng cạnh tranh không giảm.
Hồi cuối Tháng Mười, Viện Nghiên Cứu Phát Triển Mekong
(MDRI) tổ chức một cuộc tọa đàm về “tác động của việc điều chỉnh mức nộp bảo hiểm
xã hội đối với người lao động và doanh nghiệp.” Theo đó, mức mà các doanh nghiệp
đang phải trích nộp cho đủ thứ quỹ được thiết lập nhằm bảo đảm an sinh xã hội
đã tương đương 24% tổng quỹ lương, nếu nâng mức nộp bảo hiểm xã hội lên cao hơn
thì các doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp ngoại quốc đang hoạt động tại Việt Nam
chỉ còn cách giảm người để hạn chế chi phí gia tăng.
Cũng vì vậy, ngay sau khi nâng mức nộp bảo hiểm xã hội,
trong giai đoạn đầu, số lượng người mất việc sẽ khoảng 371,000 người. Về lâu
dài, doanh nghiệp khó mà kềm giữ chi phí, thành ra giá sản phẩm, dịch vụ sẽ
tăng, khả năng cạnh tranh tất nhiên sẽ suy giảm, kéo theo sự suy giảm của tốc độ
tăng trưởng kinh tế.
Sau chuỗi phản ứng vừa kể, ông Phạm Minh Huân, thứ trưởng Bộ
Lao Động-Thương Binh-Xã Hội, loan báo, Quỹ Bảo Hiểm Thất Nghiệp hiện còn dư khoảng
50,000 tỷ đồng và vì vậy, cơ quan này đang tính đến chuyện tạm giảm 2% mức mà
doanh giới phải đóng góp cho Bảo Hiểm Xã Hội trong hai năm 2017 và 2018 đối với
phí lao động và bảo hiểm thất nghiệp. Cá nhân người làm thuê cũng sẽ được tạm
giảm khoảng 1% phí.
Nói cách khác, giống như mọi lĩnh vực khác, có rất nhiều điểm
đáng ngờ trong lối tính toán của giới hữu trách ở Việt Nam về Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội.
Giới này từng liên tục cảnh báo rằng Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội sắp thâm thủng và sẽ sớm
“vỡ” nên cần tăng mức nộp bảo hiểm xã hội. Khi nhiều giới phản ứng quyết liệt
kèm những dẫn chứng cho thấy việc tăng mức nộp bảo hiểm xã hội là phi lý thì đột
nhiên giới hữu trách… phát giác có khoản dư 50 tỷ đồng.
Mời độc giả xem video: Bà Việt Nam “cầm nhầm” vali chức hàng
hiệu $10,000 ở phi trường
Tương tự, các chuyên gia bắt đầu phân tích sâu hơn về chuyện
tăng tuổi hưu. Theo ông Ngô Trí Long, muốn giữ cho Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam
không “vỡ” thì chuyện đầu tiên phải xem xét là tại sao khả năng sinh lời của
hàng trăm ngàn tỷ đồng mà Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam đang quản lý, sử dụng lại
kém như vậy?
Ông Long nhấn mạnh là trong bối cảnh ngân sách thất thu trầm
trọng, nợ nần chồng chất, chi thường xuyên (chi để duy trì hoạt động của hệ thống
công quyền) chiếm tới 70% tổng chi ngân sách, phải dùng phần lớn tiền vay nuôi
bộ máy công quyền thì tăng tuổi hưu, kéo dài thời gian làm việc của công chức
(lương đã cao còn cao hơn do thâm niên) sẽ khiến tài chính quốc gia căng thẳng
hơn. Sợ “vỡ” Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội mà tăng tuổi nghỉ hưu nhưng coi chừng công khố
sẽ “vỡ” trước khi quỹ “vỡ.”
Ông Long khuyến cáo, phải nghiên cứu, phân tích chuyện tăng
tuổi nghỉ hưu ở nhiều khía cạnh, kể cả đề nghị tăng tuổi nghỉ hưu có dụng ý gì
khác ngoài yếu tố sợ “vỡ” Quỹ Bảo hiểm Xã Hội hay không. (G.Đ)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét