Tổng thống Barack Obama tiếp Thủ tướng Ly Hiển
Long ngày 2/8/2016
Trong cuốn sách Lee Kuan Yew, The Grandmaster's insights on
China, the US and the world, ông Lý Quang Diệu cho rằng Mỹ và Trung Quốc trong
tương lai sẽ là hai siêu cường cùng tồn tại, cạnh tranh chứ không phải đối đầu.
Hai nước sẽ có cạnh tranh ảnh hưởng, đặc biệt trong vùng Tây
Thái Bình Dương. Nếu hai nước không thể hợp tác thì sẽ cùng tồn tại. Với ông Lý
Quang Diệu, Singapore là một tiểu quốc nhỏ, cần biết thực dụng, khôn ngoan cân
bằng mối quan hệ với các siêu cường, để cùng tồn tại và phát triển.
Từ trước tới nay, Singapore vẫn ủng hộ sự hiện diện của Mỹ tại
khu vực Biển Đông để duy trì hoà bình và ổn định. Tại cảng biển quân sự của
Singapore hiện có tàu ngầm của Mỹ đồn trú, cùng với máy bay trinh sát Poseidon.
Singapore cũng gửi quân đội đi đào tạo tại đảo Guam và nhiều nơi khác tại Mỹ.
Mặc khác, Singapore cũng được lợi rất lớn từ sự trỗi dậy của
kinh tế Trung Quốc trong vòng 30 năm qua. Singapore có hơn 72% sắc dân người
Hoa, có thể nói được tiếng Hoa. Hợp tác kinh tế giữa Singapore và Trung Quốc rất
sâu rộng. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Singapore, trong
khi đó Singapore là một trong những nhà đầu tư vào Trung Quốc. Kinh tế
Singapore phụ thuộc nhiều vào các tập đoàn đa quốc gia và gia thương quốc tế.
Nhiều tập đoàn đa quốc gia này đóng trụ sở Châu Á tại Singapore để giám sát hoạt
động kinh doanh của họ tại Trung Quốc và Châu Á. Singapore cũng là thiên đường
của các tỷ phú Trung Quốc, do phát triển mạnh hệ thống Private Banking (Ngân
cho cá nhân giàu có). Có thể nói sự phát triển nhanh chóng của Singapore là nhờ
biết tận dụng sự trỗi dậy của Trung Quốc và Châu Á.
Mục tiêu của Singapore là duy trì mối quan hệ tốt với cả Mỹ
và Trung Quốc để duy trì hoà bình ổn định trong khu vực, đảm bảo lưu thông hàng
hải tự do qua Biển Đông đến eo biển Malacca.
Chỉ trích của Hoàn Cầu Thời Báo
Ông Lý Quang Diệu thăm Việt Nam, gặp Chủ tịch
Việt Nam Nguyễn Minh Triết ở Hà Nội ngày 16/4/2009
Vào ngày 21/09/2016, tờ Hoàn Cầu Thời Báo (Global Times), đã
có bài chỉ trích Singapore rằng trong cuộc họp thượng đỉnh lần thứ 17 của Phong
Trào Không Liên Kết tại Venezuela trước đó, Singapore đã cố tình đưa tình hình
tranh chấp ở Biển Đông vào tuyên bố chung hội nghị. Global Times cũng nói rằng
Singapore đã cố gắng nhưng thất bại trong việc thêm điều khoản ủng hộ vụ thắng
kiện phán quyết Biển Đông của Philippines trước Trung Quốc. Tổng biên tập Hoàn
Cầu Thời báo còn bình luận rằng Singpore đã chọn lập trường ngả theo Mỹ và Nhật
trong vấn đề Biển Đông.
Ngay lập tức, Đại sứ Singpore tại Trung Quốc là Stanley Loh
đã cáo buộc tờ Hoàn Cầu Thời Báo đưa tin sai lệch và vô căn cứ. Tuy nhiên ông
Loh thừa nhận, Singapore muốn tác động đưa quan điểm chung của Đông Nam Á về
tranh chấp Biển Đông tại hội nghị, nhưng đây là quan điểm chung của các nước
Đông Nam Á chứ không chỉ riêng Singapore. Ông Loh cáo buộc Hoàn Cầu Thời Báo đã
tường thuật vô trách nhiệm.
Quốc Yến đãi vợ chồng Lý Hiển Long
Trong chuyến thăm Mỹ vào tháng 8/2016, nhân kỷ niệm 50 năm
thiết lập quan hệ ngoại giao Singapore và Mỹ, Thủ tướng Singapore ông Lý Hiển
Long và phu nhân được tổng thống Mỹ Obama đón với nghi thức trang trọng nhất
cùng chiêu đãi trong quốc yến. Singapore là một số ít trong các nước ở Châu Á
được vinh dự này. Một đảo quốc nhỏ với chỉ 3,9 triệu dân, nhưng đóng vai trò rất
quan trọng trong thương mại quốc tế, và địa chính trị trong khu vực Đông Nam Á.
Quốc yến cũng cho thấy tầm quan trọng của Singapore trong chiến lược xoay trục
của Mỹ tại Á Châu.
Hiện nay Singapore đã cho Mỹ đỗ tàu ngầm và máy bay trinh
sát tại hải cảng quân sự của mình ở Eo biển Malacca. Rõ ràng Singapore ủng hộ sự
tự do hàng hải như Mỹ mong muốn, và không thừa nhận đường 9-đoạn như tuyên bố của
Trung Quốc
Sau chuyến thăm của ông Lý Hiển Long tới Mỹ vào tháng 8/
2016, tình hình quan hệ của Trung Quốc và Singapore bỗng có vài thông tin căng
thẳng đáng chú ý. Tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á tại Lào cũng vào tháng 8 sau
đó, thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường yêu cầu Singapore có thái độ xây dựng
trong tranh chấp tại Biển Đông. Nhiều tờ báo của Trung Quốc đã lên tiếng cảnh
báo Singapore hãy đứng ngoài tranh chấp tại Biển Đông.
Singapore khác với Việt Nam thế nào?
Khác với Việt Nam, Singapore không phải là láng giềng với
Trung Quốc, không có mối quan hệ của kẻ xâm lược và kẻ bị xâm lược trong hang
nghìn năm. Về chính trị, Singapore cũng không cùng ý thức hệ Cộng Sản với Trung
Quốc. Về ơn huệ chính trị, Singapore cũng không mang ơn Trung Quốc đánh đuổi
xâm lược.
Về mặt kinh tế, mặc dù Trung Quốc đóng vai trò quan trọng,
nhưng Singapore cũng đã có những kết nối rất bền chặt với Mỹ và EU. Ngay từ thời
giành độc lập năm 1965, ông Lý Quang Diệu đã mời nhiều chuyên gia kinh tế từ Hà
Lan, New Zealand, Mỹ.. đến để tư vấn về chiến lược phát triển cho quốc đảo này.
Hiện nay, với sự chậm lại của kinh tế Trung Quốc, kinh tế Singapore đang có dấu
hiệu chậm lại. Tuy nhiên, với nguồn dự trữ quốc gia lớn, Singapore đã sẵn sàng
đối phó với khủng hoảng kinh tế nếu có thể xảy ra. Về mặt quân sự, Singapore
liên hệ chặt chẽ với Mỹ và Israel. Chính các tướng Israel đã giúp ông Lý Quang
Diệu thiết kế hệ thống quốc phòng, đề phòng nguy cơ từ hai nước hồi giáo là
Indonesia và Malaysia. Thiết bị quân sự, vũ khí của Singapore hầu hết đều mua từ
Mỹ, đặc biệt không quân Singapore rất mạnh với nhiều chiến đấu cơ F-15, F-16
Một điều đáng quan trọng đó là nội lực về con người của
Singapore. Với cái nhìn quang minh của Lý Quang Diệu và bộ máy lãnh đạo,
Singapore đã nhanh chóng phát triển nguồn lực con người và hội nhập sâu với
Phương Tây. Hệ thống giáo dục của Singapore hiện thuộc top đầu thế giới, với 2
trường đại học NUS và NTU xếp trong top 50 trường Đại Học hàng đầu thế giới. Với
tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức trong trường học, công sở, người dân Singapore
dễ dàng hơn trong việc tiếp nhận trí thức, văn hoá của thế giới. Hàng năm,
Singapore đều gửi sinh viên giỏi đi học những trường hàng đầu của Mỹ (Harvard,
Yale, Stanford) hay của Anh (Cambridge, Oxford..). Giao lưu tri thức giữa
Singapore và Phương Tây đã rất sâu rộng.
Vai trò của Mỹ và TPP
Trong phỏng vấn với phóng viên Ian Bremmer trên tạp chí
Time, thủ tướng Lý Hiển Long tỏ vẻ lo lắng với tương lại của TPP. Ông cho rằng
Mỹ là nước khởi xướng và thuyết phục các nước khác tham gia TPP, nay dư luận tại
Mỹ phản đối, khả năng khó được thông qua tại quốc hội. Điều này sẽ gây sự mất
niềm tin lớn vào khả năng lãnh đạo của Mỹ trong khu vực. Mục tiêu của TPP là để
xoay trục của Mỹ về Á Châu song song với các hoạt động quân sự. Nay nếu TPP
không thành thì việc xoay trục sẽ dang dở, Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội để lôi
kéo các nước khác về phe mình.
Nếu tình hình Biển Đông trở nên căng thẳng hơn, thì quan hệ
Trung Quốc và Singapore cũng sẽ căng thẳng hơn.
Tuy nhiên với sự khôn khéo và tế nhị trong điều hoà các mối
quan hệ, Singapore biết kiệm ngôn trong việc bình luận, không làm nổi giận Bắc
Kinh.
Dù là tiểu quốc, Singapore đã khôn xây dựng cho mình một vị
thế mà các siêu cường cũng có lợi ích quốc gia đáng kể ở tiểu quốc này.
Singapore không phải là một quốc gia dễ bắt nạt.
A
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét