Những người theo dõi chủ đề Biển Đông lâu nay tất nhiên quan
tâm tới việc liệu cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ sẽ ảnh hưởng thế nào tới tình
hình vốn đã khá căng thẳng ở khu vực này.
Những diễn biến gần đây, dù các phân tích gia từ Hà Nội cho
rằng không đáng lo ngại, vẫn khiến giới quan sát băn khoăn.
Thay đổi thái độ
Đầu tiên là sự thay đổi trong thái độ của Tổng thống
Philippines Rodrigo Duterte trong quan hệ với Trung Quốc. Không những xích lại
gần Bắc Kinh, ông Duterte còn dừng tập trận với đồng minh truyền thống của
Philippines là nước Mỹ.
Tiếp theo đó, một nước tham gia tranh chấp Biển Đông khác là
Malaysia cũng tỏ ra nồng ấm hơn với Trung Quốc. Mới rồi Thủ tướng Najib Razak
đã ký thỏa thuận quốc phòng với Bắc Kinh và hai bên thống nhất hợp tác cả trong
lĩnh vực an ninh biển. Malaysia mua bốn tàu tuần tra biển của Trung Quốc và bắt
đầu lớn tiếng phản đối sự can dự của “các bên không liên quan” ở Biển Đông, hàm
ý Hoa Kỳ.
Ông Najib trong một bài phỏng vấn trên tờ China Daily còn
yêu cầu “các nước thực dân cũ nên thôi ngay việc dạy bảo các quốc gia họ từng
bóc lột về cách thức xử lý công chuyện nội bộ”.
Tổng thống Philippines hôm 20/10 tuyên ố
Manila ly khai với Washington trong lĩnh vực quân sự và hợp tác kinh tế, và
nói: "Nước Mỹ đã thua"
Xem ra tình trạng nước Mỹ ngập đầu trong cuộc bầu cử hiện thời
và chắc còn mất thời gian ổn định chính sách đối ngoại hậu bầu cử đã khiến cho
các quốc gia xung quanh Biển Đông cảm thấy họ nên dĩ hòa vi quý với Trung Quốc.
Washington có lo ngại về việc này hay không thì không biết,
nhưng về mặt công khai thì Mỹ vẫn tuyên bố không có gì lo lắng cả.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ John Kirby nói rằng “không
có cơ sở gì để cho là đang có một sự chuyển dịch vũ bão của các nước trong việc
xích lại gần Trung Quốc và rời xa Hoa Kỳ, nhất là khi chúng tôi cũng có quan hệ
tốt đẹp và phát triển song phương với các nước đó”.
Tuy nhiên ông Kirby cũng phải thừa nhận là Washington “không
mù” nên đã thấy Bắc Kinh tăng cường quân sự và “hai, ba hoặc bốn” nước Asean
ngày càng thân thiện hơn với Trung Quốc.
Không có gì thay đổi?
Thực ra trong cả mười quốc gia Asean, không có quốc gia nào
muốn căng thẳng với nước lớn Trung Quốc cả.
Trong lúc này, Hoa Kỳ chỉ dừng lại ở tuyên bố rằng họ sẽ tiếp
tục hoạt động bảo đảm tự do đi lại ở Biển Đông.
Khi một tổng thống mới lên, ít nhất trong thời gian đầu
Washington cũng sẽ không có gì thay đổi trong lập trường này, theo các nhà quan
sát.
Sẽ không có việc Mỹ đột nhiên từ bỏ quan tâm tới khu vực Biển
Đông vì quyền lợi của Mỹ trên mọi khía cạnh chính trị, an ninh và kinh tế tại
đây là quá lớn.
Tàu USS Decatur hôm 21/10 đã qua vùng biển gần
quần đảo Hoàng Sa, và là lần đầu tiên chiến hạm thuộc Hạm đội 3 của Hải quân
Hoa Kỳ nhận lệnh từ căn cứ tại San Diego khi hoạt động tại Biển Đông. Trong
hình là lúc tàu USS Decatur cập cảng Haifa ở Địa Trung Hải hôm 21/10/2009
Sự hiện diện của Hoa Kỳ nhất là về quân sự tại Biển Đông là
một trong những yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm ổn định và trật tự ở đây.
Nếu như các nước nhỏ trong khu vực không còn tin tưởng vào
vai trò của Mỹ nữa thì họ sẽ có các kịch bản đối phó có thể dẫn tới hậu quả nặng
nề cho chính nước Mỹ thí dụ tăng cường trang bị vũ trang hay để mặc cho Trung
Quốc lộng hành.
Quyền lợi kinh tế của Hoa Kỳ cũng sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Mỗi
năm khoảng trên 5 nghìn tỷ đôla hàng hóa đi qua khu vực Biển Đông, trong đó 1,2
nghìn tỷ là giao thương với Hoa Kỳ.
Không có vị tổng thống nào ở Mỹ, dù là thuộc đảng nào, muốn
xảy ra xung đột và bất ổn trong khu vực này. Tuy nhiên can dự tới đâu lại phụ
thuộc vào các chính sách của cá nhân sẽ lãnh vai trò đứng đầu chính phủ và quân
đội Hoa Kỳ.
Trước mắt cho dù kết quả cuộc bầu cử ngày 8/11 thế nào thì Mỹ
cũng sẽ giữ nguyên lập trường và mong muốn bảo toàn hiện trạng ở Biển Đông. Các
lãnh đạo Mỹ sẽ không động tới chủ đề này trong một thời gian, ít nhất nếu như
hiện trạng này vẫn còn có thể tiếp tục.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét