Tác giả: Viktor Maslov - Dịch giả: Phan Độc Lập
Hồi ký của Viện sỹ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Viktor Maslov,
con rể cố TBT Lê Duẩn. Dịch từ nguyên bản tiếng Nga
17-5-2016
I.
Có lẽ mọi chuyện đã không trở nên quá phức tạp, nếu như tôi
biết được ngay từ đầu Lê Vũ Anh là con gái của ai. Khi sự thật được làm sáng tỏ
thì đã muộn quá rồi. Tôi đã yêu, yêu đến phát điên đến nỗi không còn biết mình
là ai nữa và không thể từ chối được mối tình đó nữa rồi.
Chúng tôi gặp nhau ở khoa Vật lý của Trường Đại học Tổng hợp
Quốc gia Moskva mang tên Lomonosov (MGU), nơi Lê Vũ Anh đang theo học. Tại thời
điểm làm quen với nhau tôi đã là giáo sư tiến sỹ toán-lý và là tác giả của một
lý thuyết, mà ở nước ngoài người ta gọi là lý thuyết chỉ số nhóm Maslov (Maslov-type
index theory). Lý thuyết này được sử dụng rộng rãi trong toán học trừu tượng,
cũng như trong cơ học lượng tử, hóa học lượng tử và quang học. Chỗ làm việc
chính của tôi là ở Trường đại học chế tạo máy điện tử Moskva (МИЭМ), nhưng khoa
Vật lý của MGU lại từng là ngôi nhà thân yêu, nơi tôi đã từng học tập và giảng
dạy ở đó.
Bao nhiêu năm đã trôi qua, cả một cuộc đời. Rất nhiểu sự kiện
và ấn tượng đã mờ dần trong trí nhớ, nhưng hình ảnh cố công chúa xinh đẹp, chói
sáng vào một ngày đang đứng nơi cuối hành lang cho đến tận bây giờ vẫn luôn hiện
về trước mắt tôi. Cô gái không quen biết đang di chuyển bằng các động tác với vẻ
duyên dáng và kiều diễm không thể tả, tôi bước theo nàng như một kẻ si mê. Đến
gần cửa phòng thí nghiệm nàng dừng lại và quay mặt lại. Nàng thoáng nhìn tôi một
giây từ đôi mắt đen huyền, mỉm cười và ẩn mình vào trong phòng thí nghiệm. Cô
gái ngoại quốc, tôi chợt nhận ra và nghĩ rằng, nàng đến từ Ấn Độ.
Thành thật mà nói, tôi thường thích phụ nữ phương đông. Một
trong những nhà vật lý học bạn tôi nói đùa” Maslov của chúng ta là nhà đông
phương học lớn”. Trong MGU có rất nhiều sinh viên từ các nước châu Á theo học,
trong đó có sinh viên từ Việt Nam, đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh. Tất cả
họ đều luôn nhận được thiện cảm và sự cảm thông từ mọi người. Ở khoa Vật lý
cũng có nhiều sinh viên Việt Nam, tôi nhanh chóng kết bạn với họ, đặc biệt là với
hai cô gái Phúc và Tình. Phúc là con gái của nhà quân sự-chính trị nổi tiếng Võ
Nguyên Giáp, lúc đó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, còn Tình là con gái của Chủ tịch
thành phố Hà Nội. Cả hai cô gái đều giấu giếm bố mình là ai, cũng như các sinh
viên Việt Nam khác xuất thân từ giới quý tộc Việt Nam, họ đề phòng lộ diện để
tránh các mưu đồ và hành động khiêu khích chính trị từ chính quyền Xô viết. Thực
tế là như thế này, quan hệ giữa hai nước chúng ta, bất chấp việc đảm bảo tình hữu
nghị mãi mãi bền vững, nhưng vẫn có thể xảy ra bất đồng, xuất phát từ phía này
hoặc phía kia. Liên Xô vốn quan tâm đến việc mở rộng ảnh hưởng của mình ở châu
Á, trong hoàn cảnh đang gia tăng bất đồng với Trung Quốc, buộc phải hào phóng
viện trợ giúp đỡ “người em” Việt Nam. Việt Nam hài lòng làm bạn với người anh lớn
nhưng không sẵn sàng hy sinh những lợi ích chính đáng của mình mà trở thành nước
lệ thuộc. Các nhà lãnh đạo tận dụng cơ hội để con cái của họ có được sự giáo dục
có chất lượng ở Liên Xô nhưng họ sợ con cái họ có thể bị bắt cóc để tống tiền
hoặc tạo áp lực chính trị lên bố, mẹ chúng nên yêu cầu giữ bí mật. Có lẽ, đây
là những nguyên nhân chính, nhưng theo cảm nhận của tôi thì các nhà lãnh đạo Việt
Nam đã quá lo xa một cách vô ích. Thật ra thì KGB, với khả năng của mình, họ thừa
biết được hết con cái của những lãnh đạo nào.
Tôi thích Phúc, tôi giúp đỡ cô ấy học tốt môn Toán, tôi
không chỉ một lần mời cô ấy đến nhà chơi, lúc thì một mình, lúc thì với các bạn,
nhưng giữa chúng tôi không có chuyện gì cả, dù chỉ là một chút lãng mạn. Cô gái
Việt Nam dễ thương tránh tôi chỗ đông người như tránh lửa vậy.
Có một lần tôi dẫn Phúc đến gặp và làm quen với nhân viên
đánh máy để giúp cô nhân bản báo cáo khoa học, sau đó cả hai cùng nhau ra về.
Đi cùng tôi trên đường phố Moskva nhộn nhịp, cô thể hiện mình như một nữ du
kích trong hậu phương của địch: tỏ vẻ sợ sệt và suốt thời gian luôn cảnh giác
quan sát tứ phía. Đặc biệt giao thông công cộng làm cô mất bình tĩnh. Chẳng hạn
tại bến đỗ, xe buýt hoặc xe buýt điện vừa đến, cô đã nhanh chóng ẩn mình vào
trong xe ngay.
- Chuyện gì xảy ra vậy- tôi hỏi –em sợ gì chứ?
- Anh nhìn xem, đằng kia hình như có người Việt Nam.
- Có gì đáng sợ ở đây?
- Nếu họ nhìn thấy em đi với người Nga, em sẽ gặp rắc rối lớn.
Tôi bèn bắt đầu đặt câu hỏi với Phúc. Thì ra là người Việt
Nam bị cấm giao tiếp với người châu Âu, hay nói chung là với “ Tây mũi lõ” như
trong dân gian vẫn gọi. Từ thời xa xưa, mối quan hệ với họ sẽ bị lên án và được
xem là sự phản bội. Một cô gái đi trên phố cùng với một ông “Tây mũi lõ” sẽ bị
kỳ thị hoặc thậm chí bị ném đá. Những người cộng sản, sau khi dành được chính
quyền và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thật không may, vẫn giữ lại
truyền thống phong kiến đó. Vi phạm điều cấm giao tiếp với người nước ngoài có
thể bị lên án, đấu tố trong các cuộc họp đảng, đoàn thể hoặc có thể bị đưa vào
trại cải tạo. Ở nước ngoài, các công dân Việt Nam cũng phải tuân thủ các chuẩn
mực đã được chấp nhận trong nước. Thậm chí múa bale cổ điển cũng bị xem là hình
thức khiêu dâm. Sau này có một lần Vũ Anh nói với tôi, các nhà ngoại giao Việt
Nam khi xem kịch múa bale trong nhà hát lớn ở Moskva đã phải nhắm mắt vì sợ bị
“khiêu dâm” bởi các vũ công mặc đồ bó sát người như không mặc gì.
Các bạn Việt Nam đã giúp tôi gặp lại và làm quen với cô gái
xinh đẹp nhất đã làm rung động trái tim tôi, nàng là đồng hương của họ. Lê Vũ
Anh quan tâm đến toán học và muốn được nghiên cứu sâu thêm về môn học này. Tất
nhiên, tôi đồng ý giúp đỡ nàng. Nàng đã cuốn hút tôi ngay lập tức từ cái nhìn đầu
tiên, nàng thực sự trẻ trung và hấp dẫn, không giống như những người phụ nữ Việt
Nam điển hình khác: nàng đủ cao, da trắng, với đôi mắt luôn nhìn thẳng. Nàng giữ
mình như một phụ nữ hoàng gia – đơn giản, nhưng với những phẩm giá không bình thường.
Ở Viết Nam, tôi nghĩ nàng phải được xem như là một trong những người con gái đầu
tiên đẹp nhất. Ở trường tôi, những người trẻ tuổi luôn để ý quan tâm đến nàng.
Sau này tôi được biết, dòng máu đang chảy trong cơ thể nàng
không chỉ có dòng máu Việt Nam, mà một phần trong đó có dòng máu Trung Hoa. Mẹ
nàng, bà Bảy Vân mang trong người một phần tư dòng máu Trung Hoa.Ở Việt Nam,
không ai biết về điều này, gia đình đã giấu kín “mối quan hệ huyết thống” với
người Trung Hoa của mẹ nàng. Sự thật là nàng khi còn nhỏ đã sống nhiều năm ở
Trung quốc. Bạn thân của nàng là con gái của Đặng Tiểu Bình, người đã từng là bạn
của bố nàng và là người số 2 dưới bầu trời Trung Quốc sau Mao. Với người cầm
lái vĩ đại, nàng cũng quá quen thuộc. Nàng đã cho tôi xem một bức ảnh nàng đang
ngồi trên đùi của Mao Trạch Đông.
Thời tuổi trẻ của mình, mẹ nàng, bà Bảy Vân cũng khá đẹp. Lê
Duẩn vì bà mà ly hôn với người vợ đầu tiên, người vợ mà bố, mẹ ông đã cưới hỏi
cho ông khi còn nhỏ. Người vợ thứ hai của ông xuất thân từ một gia đình có học,
nhưng, như tôi đã đề cập,ông không thể tự hào về một nguồn gốc “tinh khiết”. Vũ
Anh là con gái đầu tiên của họ. Ngoài nàng ra, Lê Duẩn còn có hai con gái từ cuộc
hôn nhân đầu tiên của mình và hai con trai cùng với bà Bảy Vân. Hai người con của
ông, con trai tên Thành và con gái đầu tên Muội, tại thời điểm đó, sống và học
tập ở Moskva. Muội lớn tuổi hơn nàng nhiều và chịu trách nhiệm chăm sóc em gái
của mình. Chị tốt nghiệp trường đại học ở Liên Xô và là một nhà sinh vật học.
Chị đã sống một số năm tại Moskva cùng với chồng và con gái. Nhưng tất cả điều
này mãi sau tôi mới được biết …
Vì nàng, tôi đã nhận tiến hành các buổi dạy thêm không bắt
buộc về toán học tại khoa Vật lý. Ban đầu nhiều sinh viên đến nghe tôi giảng.
Được một thời gian, sinh viên bỏ học dần dần, cuối cùng chỉ còn mỗi một mình
nàng. Nàng đã rất cố gằng, nàng có năng lực và chăm chỉ học tập. Cuối cùng
chúng tôi không cưỡng lại được tình cảm của mình. Chúng tôi bắt đầu hò hẹn, lúc
thì ở căn hộ riêng, lúc thì ở nhà nghỉ ngoại ô của tôi. Chúng tôi nghiên cứu,
cùng nghe nhạc và nói chuyện với nhau về các chủ đề khác nhau. Nàng giữ cho
mình được tự do hơn hẳn các bạn gái của mình và không còn sợ bất cứ điều gì nữa.
II.
Mẹ tôi nhanh chóng thích nàng. Nhìn chung, bà tôn trọng mọi
đam mê của con trai. Đã từ lâu bà mong ước cưới được vợ cho người con trai duy
nhất của mình.
Cuộc sống riêng tư của tôi đầy bão tố và thậm chí của cả những
bạn trẻ liên quan đến tôi. Một trong số đó là Sergay Mazarop, đã xảy ra thảm kịch,
mà tôi được chứng kiến. Về cái chết của cậu ấy, theo tôi, báo chí đã viết nhiều.
Sergay di cư cùng với bố mẹ mình sang phương Tây từ đầu những năm 1980. Định cư
ở Pari, học đại học, mở công ty và hoạt động trong lĩnh vực tin học. Ban đầu việc
kinh doanh của Sergay không được tốt lắm, nhưng sau khi ở Liên Xô tiến hành cải
cách đổi mới (perestroika), do Sergay hiểu rõ được những vấn đề về kinh tế ở đó
nên Sergay đã trở thành một giám đốc tài giỏi. Sau một số phi vụ lớn thành
công, Sergay trở thành triệu phú. Sergay sở hữu các bất động sản có giá trị, thậm
chí có hẳn một tiệm thời trang riêng. Sergay sống với một phong cách phóng
khoáng rộng rãi riêng biệt với người vợ – con gái nhà văn Anatoly Gladilin, người
đã sinh cho Sergay hai đứa con. Sergay đối xử rất dịu dàng với các con tôi. Một
thời gian ngắn trước khi chết, Sergei đã trở thành nhà sản xuất của bộ phim
“The Limit” (giới hạn) của Denis Evstigneev. Ngày 22 tháng 11 năm 1994, Sergei
bị bắn chết từ một khẩu súng máy qua cánh cửa ra vào bọc thép tại căn hộ của
mình ở trung tâm thành phố Paris. Cảnh sát Pháp coi đó là vấn đề có bàn tay của
mafia Nga. Theo như tôi biết,cho đến nay tội phạm chưa tìm ra được và vẫn còn
nhởn nhơ ngoài pháp luật …
Trước khi gặp Vũ Anh, tôi không có ý định tiến tới một mối
quan hệ nghiêm túc nào cả, dường như đang cố gắng chờ đợi một điều gì đó. Và rồi
tôi đã chờ đợi được. Những người phụ nữ tôi đã từng gặp và quen biết không thể
nào làm cho tôi có được một cảm xúc mãnh liệt, lạ lùng như khi tôi gặp và tiếp
xúc với nàng. Nàng ở độ tuổi đáng ra phải là con gái tôi – nàng kém tôi chẵn
đúng 20 tuổi – nhưng giữa chúng tôi thật sự có cảm giác như không hề tồn tại
khoảng cách chênh lệch về tuổi tác. Nàng giới thiệu rất ít về tiểu sử của mình:
nàng đến từ miền Nam Việt Nam ( Nàng thuộc danh sách lưu học sinh bí mật không
thuộc sự quản lý của đại sứ quán Việt Nam dân chủ cộng hòa, lúc này Việt Nam
chưa thống nhất thành một quốc gia riêng). Nàng đã sống trong vùng nông thôn có
các hoạt động du kích. 17 tuổi nàng gia nhập Đảng cộng sản. Tôi sau này có nói
đùa “ Vợ của tôi là đảng viên cộng sản từ năm 17 tuổi đấy”. Nói thật, điều này
làm tôi rất ngạc nhiên. Theo tôi biết, ở Việt Nam vào Đảng ở độ tuổi quá trẻ
như vậy rất hiếm, chỉ dành cho những thanh niên có những cống hiến đặc biệt mà
thôi.
Nhưng không chừng, nàng đã giúp đỡ du kích và lập được chiến
công hiển hách nào đó. Khi tôi hỏi về vấn đề này, nàng im lặng. Cũng tương tự
như vậy khi tôi hỏi về các thành viên gia đình của nàng. Chỉ có một lần khi đã
sống cùng nhau, nàng cởi mở một chút khi thổ lộ với tôi : “Ông nội em làm thợ mộc”.
Nàng nói tiếng Nga tồi tệ khá buồn cười. Khi tôi chê, nàng cười lớn “ Ở Liên
Xô, em càng nói tiếng Nga tồi bao nhiêu thì em càng được đối xử tốt bấy nhiêu”
. Khó khăn lớn nhất ở nàng là khi phải nói họ và tên của người Nga. Tôi nhớ, có
lần y tá chăm sóc sức khỏe hỏi nàng về họ, tên và tên lót của con gái, nàng thản
nhiên một cách tuyệt đối, nghiêm túc trả lời:” Tôi còn chưa học thuộc được tên
cháu”. Nhưng tôi một lần nữa dự đoán trước được điều này…
Khi nàng ở lại một mình với tôi, nàng luôn khiêm tốn, giữ
khoảng cách và giữ mình rất đúng mực, nhưng tôi có cảm giác nàng đang phải đấu
tranh dữ lắm với những cảm xúc của mình. Có một lần trong buổi hẹn hò định kỳ ở
nhà nghỉ ngoại ô của tôi, suýt chút nữa thì nàng đã không thể làm chủ được mình.
Tôi không thể biết được, kết quả sau đó sẽ ra sao khi chúng tôi quấn chặt lấy
nhau với những nụ hôn sâu đắm nồng nàn nếu như không có tiếng chuông gọi cửa bất
ngờ vang lên của người hàng xóm. Tôi ra và nói chuyện ngoài cổng với người hàng
xóm chỉ khoảng 5 phút không hơn, lúc quay lại thì phòng trống không. Nàng đã vọt
ra ngoài qua cửa sổ, thức tỉnh từ sự quyến rũ của tình yêu và bỏ chạy về nhà.
Tôi hiểu, nàng đã phải trải qua thử thách quá lớn như thế
nào khi tìm và đạt bằng được tình yêu của mình với một người đàn ông châu Âu.
Nhưng tôi không thể nhận thức được phạm vi và mức độ các vấn đề đặt ra trước mặt
nàng, trong đó có các tiêu chuẩn đạo đức truyền thống kéo dài hàng thế kỷ, kỷ
luật nội bộ trong Đảng và còn liên quan đến các quan hệ quốc tế khó hiểu. Lúc bấy
giờ, tôi thậm chí còn không thể ngờ rằng mình lại đang yêu con gái của Tổng bí
thư Đảng Cộng sản Việt Nam Lê Duẩn. Xác định theo họ và tên của nàng là điều
không thể, họ Lê của người Việt quá nhiều. Sau này tôi mới phát hiện ra khi sự
việc của chúng tôi vỡ lở, ở khoa Vật lý, ngoài một số sinh viên đồng hương thân
thiết của nàng, biết nàng là con của lãnh tụ Việt Nam có một người duy nhất là
Trưởng khoa công tác sinh viên nước ngoài.
Tình yêu của chúng tôi có thể làm tổn thương đến ba của nàng,
trở thành con át chủ bài của các đối thủ trong cuộc đấu đá quyền lực. Phía sau
lưng ông là Trường Chinh, đối thủ chính trị cạnh tranh đã từng là Tổng bí thư
trước ông. Lê Duẩn định hướng phát triển kinh tế của đất nước theo mô hình Liên
Xô, còn Trường Chinh muốn theo mô hình của Trung Quốc. Nàng tính toán rằng, Việt
Nam sẽ sụp đổ nếu đối thủ của ba nàng giành được quyền lực. Và Liên Xô cũng đặc
biệt không mong muốn điều đó xảy ra. Tuy nhiên thực tế, sau cái chết của ba
nàng, Trường Chinh lên làm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, những điều tồi tệ
nàng nghĩ tới đã không xảy ra.
Cô gái khốn khổ đã không thể tự nghĩ ra, mình cần phải làm
gì. Để cố quên tôi, nàng bắt đầu hẹn hò với một chàng trai đồng hương học ở
khoa cơ học (tôi sẽ gọi tên cậu ấy là Văn), nàng không hiểu rằng điều đó không
những không ngăn cản được tình cảm mà chỉ làm tăng thêm những cảm xúc trong
lòng nàng đối với tôi.
Cuối cùng thì điều gì đến cũng phải đến, trong một lần gặp gỡ,
chúng tôi đã gần gũi nhau. Ngay lập tức, tôi đề nghị nàng cưới tôi làm chồng:
- Điều này là không thể được – Nàng buồn rầu trả trả lời –
Giữa hai nước chúng ta đã có thỏa thuận ngầm không chính thức là cấm công dân
Xô Viết và Việt Nam kết hôn với nhau.
- Anh nghĩ rằng, chúng ta sẽ vượt qua được sự ngăn cấm này.
- Không, không thể được.
- Tại sao?
- Tại vì em không yêu anh!
Nhưng qua ánh mắt của nàng, tôi hiểu nàng đang nói dối, nàng
nói vậy nhưng không phải là vậy. Tôi quyết định không vội vã ép nàng đẩy nhanh
sự việc, cho nàng thời gian để nàng suy nghĩ, để nàng tự giải quyết những cảm
xúc, tình cảm của mình. Và rồi nàng biến mất. Trước đây điều này cũng đã xảy ra
khi nàng tự cho phép mình làm một cái gì đó “thêm” vượt quá giới hạn như nàng
thường nghĩ khi ở bên tôi và nàng cảm thấy ăn năn về hành động này. Sau đó tất
cả mọi thứ trở lại bình thường. Nhưng lần này khác hẳn, tôi không thể tìm thấy
nàng. Kỳ nghỉ hè bắt đầu. Các sinh viên phân tán khắp nơi, nên tôi không biết
có thể hỏi ai về nàng. Tôi thật khó khăn khi nóng lòng chờ đợi năm học mới,
nhưng nàng đã không xuất hiện ở MGU, ngay cả sau ngày 1 tháng Chín.
Tôi không thể chịu đựng được nữa và quyết định gọi điện thoại
tới bà Trưởng khoa quản lý sinh viên nước ngoài:
- Bà có thể cho tôi biết sinh viên Lê Vũ Anh hiện đang ở đâu
không ạ? Cô ấy học ở Khoa chúng tôi và cô ấy đã đạt được nhiều kết quả tốt.
- Vũ Anh đã lấy chồng là đồng hương, cậu ấy cũng là sinh
viên của trường ta, cô ấy đã về nước. Tên cậu sinh viên ấy là Văn. Họ sẽ trở lại
vào cuối tháng này cùng với ba của cô ấy. Ông ấy sẽ gặp Breznhep – Bà trưởng
khoa khẽ nói trả lời.
Tôi gần như ngã quy khi nghe điều này. Gặp gỡ với Breznhep
cuối tháng này ư, chắc chắn phải là Lê Duẩn. Thời khắc đột nhiên trở nên phức tạp,
nhưng dễ dàng để lý giải rõ ràng những điểm kỳ quặc trong các câu chuyện và
hành vi của người tôi yêu khi chúng tôi ở bên nhau. Vũ Anh của tôi – con gái của
lãnh đạo cao nhất của những người cộng sản Việt Nam! Nhưng làm thế nào nàng có
thể phản bội lại tình yêu của chúng tôi cơ chứ.
Sau này Vũ Anh đã giải thích tất cả mọi thứ với tôi. Khi
chúng tôi trở nên thân thiết và gần gũi với nhau, tôi đã giang tay và nguyện hiến
trái tim của mình cầu hôn nàng, điều này làm cho nàng phải trải qua những giây
phút căng thẳng lớn, nàng cảm thấy hoang mang .Nàng thú nhận với người bạn trai
là Văn. Nàng nói rằng nàng chỉ muốn quan hệ với tôi trên tinh thần bạn bè:
nhưng rồi, vâng – chuyện đó đã xảy ra ngược với với ý chí của mình và nàng cảm
thấy hối tiếc về điều này. Văn yêu nàng, bỏ qua chuyện nàng đã gần gũi với tôi
và đề nghị kết hôn ngay lập tức. Dẫu sao thì nàng đã từng có hẹn hò gần đây với
Văn khi nàng muốn quên tôi nên nàng đồng ý, nàng nói rằng nàng sẽ cố gắng để
yêu Văn nhiều hơn. (Nàng nói như thế này: “Em sẽ cố gắng để yêu anh nhiều
hơn.”)
III.
Cuộc hôn nhân này là một đòn giáng mạnh vào Lê Duẩn, có khả
năng, ông đã nghĩ đến việc có được một chàng rể vừa có lợi cho Đảng nhưng lại
phù hợp hơn cho con gái yêu quý của mình. Vũ Anh đã thu hút được sự quan tâm,
chú ý của một số “hoàng tử” từ các nước láng giềng. Văn là một chàng trai thông
minh, một nhà toán học tài năng, nhưng không đáp ứng yêu cầu môn đăng hộ đối với
nàng và gia đình. Về phía nàng, nàng muốn quên hẳn tôi nên muốn ở lại Việt Nam
và cố gắng yêu Văn để có thể tiếp tục sống tốt cùng với Văn. Lê Duẩn đã tha thứ
cho con gái về hôn nhân không tương xứng, nhưng phản đối mạnh mẽ mong muốn của
nàng ở lại Việt Nam. Nàng cần phải học tiếp để có được bằng tốt nghiệp của trường
Đại học Tổng hợp Moskva. Kết thúc năm học vừa rồi ở Khoa Vật lý, nàng chỉ cần ở
lại thêm một năm là tốt nghiệp. Trong khi đó, Văn cũng muốn đi học sau đại học ở
Moskva ngay tại MGU. Nàng đã buộc phải tuân theo lời ba mình, trong lòng hy vọng
cuộc hôn nhân của mình sẽ có thể thay đổi tất cả mọi thứ và giúp cho nàng không
thể tiếp tục mối tình lãng mạn của mình với tôi.
Sau một số ngày khi nàng quay trở lại Moskva, tôi đã thuyết
phục được nàng đến nhà nghỉ ngoại ô của tôi cùng với Phúc. Nàng không thể từ chối,
nhưng vẫn giữ thái độ ngại ngùng và cư xử kiềm chế miễn cưỡng. Tôi đã cố gắng để
xoa dịu tình hình. Tôi bông đùa bằng các câu chuyện tiếu lâm, nói cười thật thoải
mái, và sau đó mời các cô gái dạo hồ trên một chiếc thuyền, mặc dù thời tiết
không phải là thật tốt – lúc này đang là cuối thu. Khi chúng tôi đang tiến gần
đến bờ, Phúc không chèo thuyền thành công để quay trở lại và rơi tõm xuống nước.
Tôi vội nhảy xuống hồ kéo cô ấy lên và bế chạy đến ngôi nhà gần nhất để thay quần
áo ấm. Chủ nhà đưa cho chúng tôi một cặp áo khoác, chúng tôi thay quần áo đã ướt
và khoác áo khô vào người Phúc. Tôi và nàng đưa Phúc về nhà nghỉ của tôi, xức cồn
và xoa bóp bằng rượu cho ấm người. Được một lát thì Phúc cảm thấy buồn ngủ và
cô ấy vào giường nằm nghỉ.
Lúc này trong phòng khách chỉ còn lại tôi và nàng tâm sự với
nhau. Nàng thú nhận rằng trong mấy tháng qua, nàng đã sai lầm khi nghĩ rằng cứ
lấy chồng thì nàng có thể quên được tôi. Nhưng đời thật trớ trêu, trái tim nàng
đã không hề muốn tuân thủ lý trí của nàng. Hàng đêm nằm bên chồng mà nàng luôn
nghĩ về tôi. Nàng thổn thức, vừa muốn ở lại Việt Nam để lẩn tránh tôi, lại muốn
bay sang ngay Moskva để được gặp tôi, được nằm gọn trong vòng tay vững chắc và
thưởng thức nụ hôn cháy bỏng của tôi.Trong đầu nàng luôn tái hiện lại hình ảnh
và những cảm giác lần đầu tiên gần gũi với tôi, đã trao trinh tiết quý giá của
người con gái cho người mà nàng yêu quý nhất. Nàng bảo với tôi, con gái Việt
Nam coi trọng điều này lắm, bởi họ quan niệm trong truyền thống từ cả ngàn năm
là nó rất thiêng liêng trong tình yêu, nó thể hiện lòng chung thủy. Nàng cảm thấy
có lỗi với Văn, dù thật ra nàng đã không lừa dối anh ấy, nàng đã tâm sự, thổ lộ
hết với Văn và Văn đã chấp nhận vì hiểu được hoàn cảnh éo le từ mối tình lãng mạn
không có hồi kết của nàng và tôi. Đặt chân xuống sân bay ở Moskva, những kỷ niệm
với tôi lại ùa đến khiến nàng không thể cưỡng lại được tình cảm của mình và ngọn
lửa tình yêu trong tim nàng với tôi lại được dịp bùng lên dữ dội. Bây giờ gặp lại
tôi, nàng thừa nhận rằng nàng muốn được chung sống mãi mãi với tôi, làm một người
vợ hiền chăm sóc cho tôi, nhưng nàng lại không dám tin vào một khả năng có thể
dẫn đến hiện thực như vậy, nàng nói:
- Vài năm trước, chính quyền không cho phép con gái của một
bộ trưởng nước em kết hôn với con trai của thủ tướng một nước châu Âu. Đôi trai
gái yêu nhau này đã chấm dứt cuộc sống và mối tình lãng mạn của mình bằng cách
cùng nhau tự tử. Trường hợp như vậy ở Việt Nam nhiều lắm khi các đôi trai gái
vì quá yêu nhau nhưng bị ngăn cản bởi gia đình mà tìm đến cái chết. Anh không
thể tưởng tượng được đâu, rằng đã có bao nhiêu người chết vì truyền thống này!
- Thôi mà em, rồi tất cả sẽ tốt đẹp với chúng ta! Em hãy ly
dị chồng và chúng ta sẽ cố gắng đấu tranh để được kết hôn! Anh có niềm tin vững
chắc vào điều đó.
Tôi an ủi xoa dịu nàng, rồi nhẹ nhàng ôm nàng vào người thật
chặt, đặt lên đôi môi hé mở của nàng một nụ hôn ngọt ngào, say đắm. Nàng nhắm mắt,
người nàng mềm nhũn và run nhẹ. Bỗng nàng chợt bất ngờ xô tôi ra, thảng thốt:
- Ôi, anh và em đã làm gì thế này, em là gái có chồng rồi
mà. Thôi anh, nhỡ Phúc tỉnh dậy nhìn thấy thì không hay.
Thời gian tiếp sau, do không kiềm chế được, tôi và nàng vẫn
tìm cách bí mật để gặp được nhau. Nàng quyết định ly thân với Văn, nói thẳng với
Văn là nàng đã cố gắng nhiều nhưng không thể nào yêu được Văn. Nàng có nằm bên
cạnh Văn thì cũng chỉ hờ hững mà không thể, không một chút cảm xúc. Cuối cùng
thì Văn cũng phải chịu, vì dù sao nàng là con gái Lê Duẩn nên không thể ép gì
được nàng, để kệ cho nàng được tự do, muốn làm gì thì làm. Văn tập trung vùi đầu
hết thời gian vào việc làm luận án tiến sỹ cho quên đi mọi chuyện. Tất nhiên,
chúng tôi không quảng bá mối quan hệ của chúng tôi cho bất cứ ai, bởi nó không
phù hợp với truyền thống đạo đức vì dù sao thì nàng cũng là người đã có chồng,
chưa kể đến việc đây mối quan hệ với người nước ngoài. Để có được mỗi lần gặp
nhau, chúng tôi phải dàn dựng công phu, giấu kín không bị lộ. Chúng tôi phải rất
thận trọng để không dẫn đến hậu quả tệ hại là buộc nàng bị trục xuất về nước.
Thông thường, các mối tình lãng mạn Xô-Việt nếu có sẽ khá nhanh chóng được đại
sứ quán biết đến. Những người đang yêu nhau đó sẽ được “chấn chỉnh” bởi sự cảnh
báo của những công dân ưu tú luôn cảnh giác với tình yêu. Cứ thế chúng tôi vụng
trộm trong bí mật như vậy được gần một năm. Điều gì có thể chứng minh chúng tôi
ngoại tình: Nàng chỉ nhìn như một đứa trẻ, mà việc giám sát “trẻ em” Việt Nam
không hề tồn tại, ít nhất mọi thứ đều nguyên trạng. Sau đó, nàng đã mang thai
và không hiểu vì sao đó mà nàng đã giấu điều đó với tôi. Do không giữ gìn cẩn
thận và tự thương lấy mình nên nàng đã bị sẩy thai. Tôi đã vào thăm nàng trong
bệnh viện và đã rất lo sợ rằng tất cả mọi thứ bị phát hiện và người ta sẽ mang
nàng đi mất. Nhưng tôi còn sợ hãi hơn cho sức khỏe của nàng. Bởi vậy nên tôi
nghĩ, người ta có thể mang nàng đi, miễn là tất cả đều phải tốt đẹp cho nàng.
Và rồi thời điểm đó đã đến.
Sau khi điều trị ở bệnh viện, người ta gửi nàng đến thành phố
Pushkino, vào Viện an dưỡng chính trị cao cấp. Tại đây nàng được xem như một yếu
nhân có một vị trí đặc biệt, tất nhiên, nàng được đăng ký ăn ở phòng ăn dành
cho những người có đặc quyền. Những người khách nghỉ bình thường ở đây thường
muốn ngó xem trong khay đựng thức ăn gồm những gì được mang đến cho cô công
chúa Việt Nam khi các cô phục vụ bê mang ngang qua phòng sinh hoạt chung. Nàng
khó chịu với đặc ân này của chế độ Xô viết, nhưng nàng bắt buộc phải chung sống
hòa bình với điều này.
Ở Pushkino vài ngày nàng đã thấy buồn chán, nàng gọi điện đề
nghị tôi đến thăm nàng. Một hồi lâu tôi từ chối, nói rằng chúng tôi có thể bị bắt,
nhưng cuối cùng tôi đầu hàng và chấp nhận lời thỉnh cầu của nàng. Tôi đến với một
con chó – chó săn chồn, và tìm nhà nghỉ trong khu nghỉ mát gần Viện an dưỡng của
nàng. Khỏi phải nói, chúng tôi mừng rỡ khi gặp được nhau, ôm hôn nhau nồng thắm
như thể chưa bao giờ đã từng như vậy. Rồi một lần chúng tôi gặp nhau trong rừng
đã bị một nhân viên an ninh bắt gặp! Ông ấy đang ngồi nấp trong bụi cây theo
dõi chúng tôi thì bất ngờ bị con chó của tôi phát hiện ông ta ở đó.
- Này anh, anh theo dõi tất cả mọi người hay là chỉ riêng
chúng tôi?
- Theo dõi tất cả- Tay nhân viên an ninh trấn an chúng tôi-
Chúng tôi ở đây là Gestapo.
Tất cả bí mật giữa chúng tôi nhanh chóng bị bại lộ, một cách
hoàn toàn tình cờ. Cơ quan an ninh xác định rõ được ngay tôi là ai và nhanh
chóng thông báo cho Lê Duẩn, rằng có mối tình lãng mạn giữa con gái ông với một
nhà vật lý Xô Viết. Vậy là có một cuộc họp gia đình, trong đó mọi người cùng thảo
luận về hành vi ngoại tình của nàng. Nhưng những người thân trong gia đình sợ
nàng bởi cá tính quá táo bạo và độc lập. Nàng có thể phê bình, chỉ trích mạnh mẽ
ngay cả ba mình. Trong tim tôi, nàng là một người cộng sản lớn hơn cả Lê Duẩn.
Để ngăn chặn hành động ngoại tình của con gái mình, Lê Duẩn
cử một đặc phái viên – một người bạn của gia đình, người đang làm việc ở Moskva
giúp đỡ giải quyết vấn đề này. Ông này mời nàng đi xem vở kịch ballet “Anna
Karenina” ở Nhà hát lớn Moskva. Buổi đi xem thưởng thức biểu diễn nghệ thuật
này rõ ràng không phải là tình cờ. Khi xem xong quay ra, ông ấy nhắc nhở nàng về
trách nhiệm của gia đình, “Đại sứ thiện chí” gợi nàng nhớ đến số phận bi thảm của
nhân vật nữ chính Anna của Tolstoy: “Cháu thấy không, cuộc sống của người phụ nữ
trong tác phẩm kịch đã kết thúc với bi kịch ra sao nếu phản bội, thay đổi chồng
mình?”. Nàng đã phải khó khăn lắm mới nhịn được cười.
Trên cương vị của mình, để giữ uy tín Lê Duẩn đã không thể sử
dụng bạo lực và trục xuất cô con gái yêu. Giải pháp cuối cùng là phải để nàng
ly hôn, cô sẽ kết hôn với tôi và ở lại cùng chồng ở Moskva. Qua một thời gian,
tất cả mọi việc đã lắng dịu xuống, nhưng không thể trì hoãn thêm, chúng tôi cần
thiết phải tiến hành đăng ký kết hôn và tổ chức hôn lễ càng sớm càng tốt để cuộc
sống chúng tôi sớm ổn định.
Mặc dù đã ly thân, nhưng Văn không muốn ly hôn với nàng. Tôi
nghĩ đó không chỉ do cảm xúc của Văn, mà còn vì lợi ích riêng của người cha, sự
nghiệp của ông ta đã đi lên cao sau khi con trai ông kết hôn với nàng. Tôi đề
nghị nàng thể hiện sự thông minh và tài ngoại giao của mình để cố gắng đạt được
một thỏa thuận với chồng, nhưng nàng không muốn tỏ ra nhẫn tâm như vậy. Nàng
không muốn có thêm lỗi với Văn, mà muốn để Văn tự quyết định trước thực tế tình
cảm của vợ mình. Lỗi là tại nàng, vì nàng đã lợi dụng Văn để làm cớ quên được
tôi trong cuộc đấu tranh với chính bản thân mình, từ đó mới xuất hiện mối quan
hệ không đáng có của nàng với Văn. Nhưng khi nàng đã có thai lần nữa, câu hỏi nảy
sinh về nhiều khía cạnh. Nàng phải hành động để không phải rơi vào tình trạng
không rõ ràng: nếu nàng trên danh nghĩa vẫn là vợ Văn tại thời điểm ra đời đứa
con của chúng tôi, phía Việt Nam về mặt luật pháp có thể xem Văn là cha của đứa
bé.
Nàng hứa với Văn rằng, sẽ không để ai biết việc ly hôn của họ
ở Việt Nam : “Em sẽ giữ bí mật, và chúng ta sẽ vẫn là bạn bè thân thiết của
nhau như trước. Anh biết rồi đó, ngay từ đầu em đã không có tình cảm với anh.
Anh nói rằng anh yêu thương em, vậy thì anh nên chấp nhận thỉnh cầu của em. Anh
có muốn em ghét bỏ anh không?”. Cuối cùng thì anh chàng đã phải chấp nhận từ bỏ
nàng. Văn vẫn còn yêu đơn phương nàng. Họ đã cùng đến một văn phòng đăng ký ly
hôn tại Moskva dành cho người nước ngoài, vậy là họ đã ly dị mà tất cả người Việt
Nam và Lê Duẩn đã không được biết bất cứ điều gì. Cũng không có ai thông báo điều
này cho Đại sứ quán Việt Nam. Văn tỏ ra rất khó chịu, buồn bực bởi việc này, bị
khủng hoảng tinh thần đến mức phải nhờ phòng khám thần kinh chữa trị.
Chúng tôi giấu việc nàng mang thai con đầu lòng, vì chúng
tôi không muốn ai đó quấy rầy nàng sinh con và đăng ký khai sinh cho con ở Liên
Xô. Tại trường đại học, tôi đã bố trí cho nàng một “chuyến công tác” trong vài
tháng ở một trường đại học ở Kiev và giúp đỡ cho nàng thỉnh thoảng gọi “từ
Kiev” cho chị Muội (nàng vẫn giữ liên lạc với gia đình thông qua chị), đồng thời
nàng gửi thư cho người thân với tem đóng dấu từ Kiev để họ yên tâm đúng là nàng
đang ở đó. Trong toàn bộ thời gian mang thai, nàng đã sống ở trong nhà nghỉ ngoại
ô của tôi và trốn kín, nếu một người nào đó bất chợt đến thăm tôi.
Trong thời kỳ trì trệ của Liên Xô, những cuộc hôn nhân của
cư dân Vùng Moskva (bao gồm thành phố Moscow) với công dân nước ngoài chỉ được
tiến hành đăng ký tại hai văn phòng – một ở Moscow và một ở Zagorsk – Việc này
cho phép Ủy ban an ninh quốc gia (KGB ) kiểm tra, kiểm soát dễ dàng hơn. Tại
hai Văn phòng này, chúng tôi không thể đăng ký được vì nếu an ninh biết thì Lê
Duẩn chắc chắn cũng sẽ được thông báo ngay. Nhưng thời kỳ đó pháp luật cũng quy
định, ở những nơi nào không có văn phòng đăng ký kết hôn cho người nước ngoài,
các cuộc hôn nhân với người nước ngoài có thể đăng ký và được thành viên của Hội
đồng đại biểu nhân dân địa phương chứng nhận. Tôi quyết định phải tận dụng lợi
thế này và đăng ký kết hôn của nàng với tôi tại thành phố Troitsk. Ở thị trấn
Akademgorodok ngoại ô Moskva, tôi có rất nhiều bạn bè ở tất cả các Viện nghiên
cứu, họ sẵn sàng giúp đỡ tôi. Tất nhiên, nếu họ biết cô dâu của tôi là ai, thì
chắc chắn không ai mạo hiểm dám giúp tôi để có đăng ký kết hôn với nàng được.
Tôi đã phải né tránh, lừa dối và thậm chí tạo ra một giấy phép giả cho nàng từ
Đại sứ quán Việt Nam. Và quan trọng nhất – tôi phải có đăng ký cư trú chính thức
ở thành phố Troitsk. Mặc dù pháp luật quy định về hôn nhân yêu cầu không nhất
thiết phải như vậy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét