Trong tuần này, Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu sẽ có một cuộc họp để bỏ phiếu liên quan những thủ tục về số phận của EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu). ‘Thủ tục’ đó là gì?
Nhiều khả năng, Hội đồng châu Âu phải quyết định việc có cho phép cơ quan cấp dưới là Ủy ban châu Âu ký kết EVFTA với chính thể độc đảng ở Việt Nam hay là không. Động thái này xuất phát từ sức ép của nhiều doanh nghiệp châu Âu muốn làm ăn và hưởng lợi tại thị trường Việt Nam và họ đã gây tác động để Hội đồng châu Âu sớm mở một cuộc họp về vấn đề này, trên cơ sở tờ trình của Ủy ban châu Âu về bản dự thảo hiệp định EVFTA đã thống nhất với phía Việt Nam, sau cuộc điều trần EVFTA - nhân quyền tại Bruselles, Bỉ vào tháng 10 năm 2018.
Gần một tháng sau cuộc điều trần trên và vào lúc Việt Nam đã tưởng như chắc ăn là EVFTA sẽ được ký mà không còn chường ngại nào nữa, Nghị viện châu Âu đã khiến chính quyền Việt Nam ‘lên ruột’ với việc tung ra nghị quyết 2018/2925(RSP) về nhân quyền mà đã nhấn kỳ vọng ‘EVFTA được ký kết’ từ xác suất cao hoặc rất cao xuống mốc 50/50.
Khác nhiều với quan điểm không mấy rõ ràng và dứt khoát của Ủy ban châu Âu, ngay phần đầu của nghị quyết 2018/2925(RSP) đã khẳng định: “Quan hệ giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam phải căn cứ trước hết trên nền tảng tôn trọng nhân quyền, dân chủ và pháp quyền; và trên cơ sở bảo đảm các tiêu chuẩn quốc tế về lĩnh vực này”.
Toàn bộ nội dung của bản nghị quyết 2018/2925(RSP) giống hệt một cáo trạng toàn diện và đanh thép lên án chính thể độc đảng ở Việt Nam về rất nhiều hành vi vi phạm nhân quyền trầm trọng về các quyền tự do tôn giáo, tự do biểu đạt, tự do báo chí và Internet, bắt bớ người hoạt động nhân quyền, đàn áp người biểu tình, không chịu ký kết các công ước quốc tế về lao động…
Hành động tung ra bản nghị quyết nhân quyền của Nghị viện châu Âu vào ngày 15/11/2018 đã hàm ý như một thông điệp trực tiếp cho Cộng đồng châu Âu về quan điểm ‘nhân quyền trước hết’, trước khi cơ quan này họp để quyết định có cho phép Ủy ban châu Âu ký EVFTA với Việt Nam hay không.
Bản nghị quyết trên cũng chính thức xác lập quan điểm rất rõ ràng của Nghị viện châu Âu về EVFTA. Điều đó có nghĩa là cho dù EVFTA có được Cộng đồng châu Âu cho phép ký kết, nhưng tại cuộc họp vào tháng Ba năm 2019, rất có thể Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu phản bác hiệp định này, đưa mối quan hệ giữa châu Âu và Việt Nam về cái thời mà bản hiệp định này mới chỉ là ý tưởng.
Những thời khắc cuối năm 2018 và sang đầu năm 2019 đã chứng minh rất rõ ràng về hiệu ứng từ bản nghị quyết nhân quyền của Nghị viện châu Âu: không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy EVFTA được Cộng đồng châu Âu cho phép Ủy ban châu Âu ký với chính quyền Việt Nam.
Đây cũng là khoảng thời gian chứng kiến không có bất kỳ cải thiện nhân quyền nào từ phía chính quyền Việt Nam.
Những ngày sắp tới, quả bóng sẽ nằm trong chân Hội đồng châu Âu. Nhưng cơ quan này cũng phải đối mặt với một bài toán khá nan giải: có cho phép Ủy ban châu Âu chiều lòng một số doanh nghiệp để ký EVFTA với Việt hay không, trong khi ‘thành tích’ nhân quyền của Hà Nội vẫn là con số 0 to tướng?
Vào tuần trước, John Sifton, Giám đốc Vận động, Ban Á châu của Human Rights Watch, đã hoàn toàn đúng khi nhận định trong một thông cáo đăng tải trên trang web của tổ chức này hôm: “Vội vàng thông qua hiệp định thương mại với Việt Nam sẽ là một sai lầm lớn. Làm như vậy là tưởng thưởng cho Việt Nam trong khi nước này chẳng làm gì cả, thông qua EVFTA là đánh đi một thông điệp tệ hại cho thấy những cam kết mà Liên minh châu Âu đã đưa ra trước đây là dùng thương mại như một công cụ để quảng bá nhân quyền trên toàn cầu không còn đáng tin.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét