Theresa May - Người tù trong dinh thủ tướng?

 Mark Mardell - BBC

Bà Theresa May trước Dinh Thủ tướng - số 10 Downing Street, London-Hình ảnh PA

 

Bạn đừng bị huyễn hoặc để rồi không nhìn ra bức tranh lớn. Đây không phải là chính trị Anh như lúc bình thường. Cả ngôi nhà được xây dựng cẩn thận đã bị cuốn trôi. Chính trị nay hỗn loạn hơn, tàn nhẫn hơn mọi bộ phim. Đảng Bảo thủ có tiếng là tàn nhẫn - và từng loại bỏ các những lãnh đạo được yêu mến khi họ không còn là công cụ giúp duy trì sự cai trị của đảng.

Thời họ đá phăng thần tượng Margaret Thatcher đi là dấu hiệu như thế.

Nhưng lần này còn là bài học tàn nhẫn, khốc liệt hơn về thực thi quyền lực.

Vòng bánh xe bầu cử của bà May đã vỡ, nhưng bà bị buộc phải đứng trên đôi chân vỡ vụn, cố vượt qua cơn đau, chỉ để duy trì cơ hội nắm quyền cho đảng.

Bà giống như nữ hoàng thời trung cổ, bị các bá tước cầm giữ, và những quần thần, vây cánh bà yêu chuộng và tin tưởng bị chặt hết.

Bà bị tước sức mạnh và đang tiếp tục suy yếu đi bởi bao nhiêu đòi hỏi từ trong nội bộ đảng.

Tôi đã nói chuyện và không người nào của đảng Bảo thủ nghĩ rằng bà có thể kéo dài hơn hai năm - nhiều người nói còn sáu tháng, một số bảo còn vài ngày.

Tệ hơn, họ công khai thừa nhận họ không biết bà còn cố được bao lâu, hay điều gì sẽ chính thức khiến cò súng phát nổ.

Tôi ngờ rằng bà còn ở đó là vì cảm thức nghĩa vụ, chứ không phải vì tham vọng ngông nghênh.

Có khi tôi sai.

Có khi bà May lại nghĩ nếu bà cố thêm 18 tháng, thay đổi phong cách lãnh đạo, tìm ra thỏa thuận Brexit tốt, bà có thể thắng kỳ bầu cử lần sau dù nó xảy ra khi nào.

Có những điều kỳ quái hơn đã xảy ra. Nhưng chỉ vì là gần đây nhiều điều kỳ dị đã xảy ra thôi.

Sau nhiều ngày nói chuyện với các chính khách cao cấp, bình luận hay nhất tôi nghe là câu hỏi: "Ai là người giam cầm bà ta?"

Câu trả lời là các thành viên cao cấp trong nội các và ủy ban các nghị sĩ đảng Bảo thủ được gọi là Ủy ban 1922, tất cả đều muốn tránh bầu cử lại ngay.

Chưa có ai muốn thay thế.

Nhưng mặt khác, cũng chẳng ai muốn có trò hài xảy ra ngay sau khi David Cameron phải ra đi, mà đã dẫn tới tình hình hôm nay.

Người ta cần thời gian để thở, vài tuần, vài tháng, vài ngày.

Bà May bắt đầu thời gian làm thủ tướng với thái đội coi thường người khác, cai trị như người chuyên quyền.

Nay bà chỉ là người làm vì trên con tàu đảng Bảo thủ.

Có tác động thực tế rất quan trọng cho sự suy giảm vị thế này.

Mọi chính phủ thiểu số đều là con tin của các nghị sĩ.

Khi không có đa số, mọi cuộc bỏ phiếu có thể biến thành cuộc đấu giá.

Nó lại càng gia tăng khi chính thủ tướng bị yếu thế.

Tác động quan trọng nhất là lên quá trình thương lượng ra khỏi EU (Brexit).

Bà Theresa May tự kêu gọi tổ chức bầu cử sớm để chứng tỏ sự tín nhiệm cho việc đòi thỏa thuận tốt hơn.

Nay bà sẽ nhận được thỏa thuận tệ hơn.

Khi một thủ tướng bị yếu đi, khi câu hỏi là "khi nào phải ra đi" chứ không phải "nếu", bà sẽ càng khó để đạt được thỏa thuận.

Nếu bà thất bại, chính phủ có thể sụp đổ.

Sức ép là ở đó.

Bà May có thể tìm an ủi từ lời của Sứ đồ Phaolô gửi cư dân thành Corinth, kêu gọi tìm thấy "sức mạnh trong yếu đuối", và biết đâu lại sẽ tái xuất như một lãnh đạo có quyền lực.

Nhưng tạm thời hiện nay, nhìn bà, người ta lại tưởng con chim đã bị bắn cũng vẫn "mạnh mẽ và ổn định".